Ἡ Γωνιὰ τῆς Γλώσσας

ἐπιμέλεια: Γεώργιος Ἰ. Βιλλιώτης

Ἡ Γλῶσσα μας εἶναι πατρίδα μας!

Ἄγρυπνο εἶναι τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Ἑνωμένης Ρωμηοσύνης γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ Γλῶσσα. Ἡ Γλῶσσα μας εἶναι ὁ ἕνας πνεύμονας τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ὁ ἄλλος εἶναι ἡ Ὀρθοδοξία. Ὁ ἱστότοπός μας δημοσιεύει συχνὰ κείμενα δoκίμων συγγραφέων μὲ γλωσσικὰ θέματα. Ἡ ΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ εἶναι μία μόνιμη ἱστο-στήλη ποὺ σκοπὸ ἔχει νὰ εὐαισθητοποιήσῃ τοὺς ἐπισκέπτες τοῦ ἱστοτόπου γιὰ τὴν γλῶσσα μας. Στὴν ΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ σχολιάζουμε, ἐξηγοῦμε τὰ συχνὰ λάθη, παραθέτουμε ἀπαιτητικὲς λέξεις γιὰ τὸν ἐμπλουτισμὸ τοῦ λεξιλογίου μας, προτείνουμε ἑλληνολεκτικὰ ἰσοδύναμα γιὰ ξένες λέξεις ποὺ χρησιμοποιοῦμε ἄκριτα, ἀνακαλύπτουμε ἀθησαύριστες λέξεις, ἀναλύουμε παροιμίες, ἀποφθέγματα καὶ ἄλλα πολλά. Ἀπὸ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δὲν θὰ ἀνεβάζω μόνο δικά μου ἄρθρα, ἀλλὰ καὶ τοῦ συνεργάτη μας, ἐγκρατοῦς φιλολόγου καὶ ἀγαπητοῦ φίλου κ. Ἀντωνίου Ἀ. Ἀντωνάκου. Ὅποιος θέλει νὰ συνδράμῃ σὲ αὐτὴν τὴν προσπάθεια μπορεῖ νὰ μᾶς στέλνῃ τὶς παρατηρήσεις του, τὶς ἀπορίες του, καθὼς καὶ ἐκπαιδευτικὸ ὑλικὸ γιὰ τὴν Γλῶσσα μας.

Μὲ ἐκτίμηση

Γεώργιος Ἰ. Βιλλιώτης

Τελευταία ἀνάρτηση

Ἀνακαλύπτω τὶς ρίζες τῶν λέξεων – Γραμματικό Υστερόγραφο

 

Γράφουμε ὄνομα μὲ ὄμικρον, ὅμως ἐπώνυμο μὲ ὠμέγα, ὁμαλὸς μὲ ὄμικρον, ἀνώμαλος μὲ ὠμέγα, ὄροφος ἀλλὰ διώροφο, ὀδύνη ἀλλὰ ἐπώδυνος, ὀρυχεῖο ἀλλὰ μεταλλωρυχεῖο. Πρόκειται γιὰ τὸν νόμο τῆς ἐκτάσεως ἐν συνθέσει ἢ τῆς συνθετικῆς ἐκτάσεως ἢ τὸν νόμο τοῦ Wackernagel, τοῦ Ἑλβετοῦ γλωσσολόγου ποὺ ἀνέλυσε πρῶτος αὐτὸ τὸ φαινόμενο. Ὅταν τὸ πρῶτο συνθετικὸ λήγη σὲ φωνῆεν καὶ τὸ δεύτερο ἀρχίζη επίσης ἀπὸ φωνῆεν, τὸ πρῶτο φωνῆεν ἐκθλίβεται, ἐνῷ τὸ δεύτερο τρέπεται στὸ αντίστοιχο μακρό. Ἑπομένως τὸ ο θὰ γίνη ω, τὸ ε θὰ γίνη η καὶ τὸ α θὰ γίνη η: ἐπὶ + ὄνομα (ὄνυμα) → ἐπώνυμο, ὑπὸ + ἐρέτης → ὑπηρέτης, στρατός + -αγός (ἄγω)→ στρατηγός, ὑπό + ἄνεμος → ὑπήνεμος. Ὅταν ὅμως τὸ ἀρκτικὸ φωνῆεν τοῦ β΄ συνθετικοῦ ἀκολουθῆται ἀπὸ δύο ἢ περισσότερα σύμφωνα, δὲν ἰσχύει ὁ κανόνας: φιλ-άνθρωπος. Στὴν πραγματικότητα δὲν πρόκειται γιὰ ἐξαίρεση. Ἕνα φωνῆεν μπροστὰ σὲ δύο ἢ τρία σύμφωνα λογίζεται ὡς μακρόν (θέσει μακρά). Ἐπίσης δὲν ἐκτείνονται κανονικὰ ὡς σύνθετα τὰ δεύτερα συνθετικὰ ποὺ ἀρχίζουν ἀπὸ δασυνόμενο φωνῆεν: ἐπὶ + ὁδὸς → ἐφόδιο, παρὰ + ὅμοιος → παρόμοιος.

 

Δείτε ΕΔΩ τα προηγούμενα άρθρα

Ὅλες οἱ ἀναρτήσεις