Ὁ δεύτερος δρόμος, τῆς καρδίας του, ὅπως τοῦ ὑπαγόρευε ἡ μητέρα του ἀπὸ τὸν οὐρανό, ὅπου πλέον βρισκόταν, τὸ μόνο ποὺ τοῦ ἐγγυόταν ἦταν βασάνους καὶ μαρτύρια, σὰν καὶ αὐτὰ ποὺ ὑπέφεραν τότε οἱ χριστιανοὶ στὴν Νικομήδεια ἀπὸ τὸν σκληρὸ διώκτη των Διοκλητιανὸ καὶ τὰ πειθήνια ὄργανά του.
Ἀξίζει, θεωροῦμε, νὰ τὸ προσεγγίσωμε καὶ νὰ προσπαθήσωμε νὰ τὸ κατανοήσωμε, δεδομένου ὅτι πρόκειται, κατὰ κοινὴ ὁμολογία, γιὰ ἕνα ἀπὸ τὰ δυσκολώτερα Ἀπολυτίκια.
«Νησὶ πικρό, νησὶ γλυκό, νησὶ τυραγνισμένο, κάνω τὸν πόνο σου νὰ πῶ καὶ προσκυνῶ καὶ μένω». Μ’ αὐτὰ τὰ λόγια ξεκινάει ὁ ποιητὴς νὰ ὑμνήσῃ τὸ πολύπαθο νησί, ποὺ τὰ βάσανά του δὲν λένε νὰ πάρουν τέλος, γιατὶ οἱ κάθε λογῆς βαρβάροι συνεχίζουν νὰ τὴν μολεύουν, νὰ τὴν τυραγνοῦν καὶ «νὰ παίζουν τὴν τύχη της στὰ ζάρια».
Ἡ Ἁγία Κυριακὴ ποὺ τιμᾶ ἡ Ἐκκλησία μας, στὶς 7 Ἰουλίου, ἔζησε τὴν ἐποχὴ ποὺ βασίλευε «τὸ σκότος τῆς εἰδωλομανίας». Ἐκείνη, ὅμως, «ἤθλησε ἄριστα», ἀναδείχθηκε ἀνδρεία στὸ φρόνημα καὶ σταθερὴ στὴν πίστη καὶ κατήρδευσε «ὡς βρύσις πολύκρουνος» τὸ δένδρο τῆς πίστεως, μὲ τὰ παρθενικά της αἵματα.
Καὶ ἐπειδὴ ὁ δαιμονισμένος γενικῶς, ὅπως καὶ οἱ συγκεκριμένοι, δὲν ὁρίζουν πλέον τὸν ἑαυτό των, διότι τοὺς ἔχει καταλάβει «ξένο σῶμα» -ὁ διάβολος-, γι’ αὐτὸ ἔρχεται ὁ Σωτήρας Χριστὸς νὰ «καθαρίσῃ» ὁ Ἴδιος γιὰ λογαριασμό των!
Ἀναφέρεται στὸ Συναξάρι τῶν Ἁγίων Κοσμᾶ καὶ Δαμιανοῦ τῶν Ἀναργύρων τῶν ἐκ Ῥώμης, τὴν μνήμη τῶν ὁποίων ἑορτάζομε τὴν 1η Ἰουλίου, ὅτι δὲν ἐπέλεγαν τοὺς ἀσθενεῖς των, μὲ βάση τὸ βαλάντιό των, ἀλλὰ προσέφεραν σὲ ὅλους, ἀδιακρίτως καὶ ἀναργύρως, τὴν βοήθειά των
Μέσα ἀπὸ τὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων (Β’ καὶ Δ’ κεφάλαιο) πληροφορούμαστε γιὰ τὴν ζωὴ τῶν πρώτων Χριστιανῶν στὶς κοινότητες τῆς ἀγάπης. Παρατηροῦμε, λοιπόν, ὅτι ἡ ὁμοψυχία των, μέσα στὴν κοινότητα, δὲν περιοριζόταν μόνον σὲ θέματα πνευματικῆς ἢ μορφωτικῆς φύσεως, ἀλλὰ ἐπεκτεινόταν καὶ στὰ οἰκονομικὰ ζητήματα…
Τὴν μνήμη τῶν Ἀποστόλων ἑορτάζει πανηγυρικὰ ἡ Ἐκκλησία μας καὶ φέτος, ὅπως κάθε χρόνο. Τιμᾶ τοὺς κορυφαίους, Πέτρο καὶ Παῦλο, καὶ τὸ σύνολο τῶν Ἀποστόλων, «τὸν δωδεκάριθμο χορό». Ὑμνεῖ τοὺς κήρυκες τοῦ λόγου, ποὺ σὰν τὰ γοργόφτερα πουλιὰ μετέφεραν τὸ μήνυμα τῆς ἀληθείας σὲ ὅλη τὴν οἰκουμένη….
Ὁ ἑκατόνταρχος τοῦ Εὐαγγελίου (Ματθ., η’ 5-13) τῆς Δ’ Κυριακῆς Ματθαίου, παρὰ τὰ πολλά του ἀξιώματα καὶ τὰ ἀκόμη περισσότερα ὑλικά του ἀγαθά, συναισθάνεται τὴν ἀδυναμία του καὶ καταφεύγει στὸν Κύριο, γιὰ νὰ δώσῃ λύση στό «πρόβλημά» του.
Τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Γ’ Κυριακῆς Ματθαίου (στ’ 22 – 33) ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας τοῦ Κυρίου, στὴν ὁποία ἐξαγγέλονται οἱ βασικὲς ἀρχὲς τῆς διδασκαλίας Του. Πράγματι, μετὰ ἀπὸ τὴν κλήση τῶν πρώτων μαθητῶν, ὁ Κύριος ξεκινάει νὰ διδάσκῃ καὶ κηρύσσει «τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας» σὲ ὅσους τὸν ἀκολουθοῦν.Τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Γ’ Κυριακῆς Ματθαίου (στ’ 22 – 33) ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας τοῦ Κυρίου, στὴν ὁποία ἐξαγγέλονται οἱ βασικὲς ἀρχὲς τῆς διδασκαλίας Του. Πράγματι, μετὰ ἀπὸ τὴν κλήση τῶν πρώτων μαθητῶν, ὁ Κύριος ξεκινάει νὰ διδάσκῃ καὶ κηρύσσει «τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας» σὲ ὅσους τὸν ἀκολουθοῦν.Τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Γ’ Κυριακῆς Ματθαίου (στ’ 22 – 33) ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας τοῦ Κυρίου, στὴν ὁποία ἐξαγγέλονται οἱ βασικὲς ἀρχὲς τῆς διδασκαλίας Του. Πράγματι, μετὰ ἀπὸ τὴν κλήση τῶν πρώτων μαθητῶν, ὁ Κύριος ξεκινάει νὰ διδάσκῃ καὶ κηρύσσει «τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας» σὲ ὅσους τὸν ἀκολουθοῦν.Τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Γ’ Κυριακῆς Ματθαίου (στ’ 22 – 33) ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας τοῦ Κυρίου, στὴν ὁποία ἐξαγγέλονται οἱ βασικὲς ἀρχὲς τῆς διδασκαλίας Του. Πράγματι, μετὰ ἀπὸ τὴν κλήση τῶν πρώτων μαθητῶν, ὁ Κύριος ξεκινάει νὰ διδάσκῃ καὶ κηρύσσει «τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας» σὲ ὅσους τὸν ἀκολουθοῦν.Τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Γ’ Κυριακῆς Ματθαίου (στ’ 22 – 33) ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας τοῦ Κυρίου, στὴν ὁποία ἐξαγγέλονται οἱ βασικὲς ἀρχὲς τῆς διδασκαλίας Του. Πράγματι, μετὰ ἀπὸ τὴν κλήση τῶν πρώτων μαθητῶν, ὁ Κύριος ξεκινάει νὰ διδάσκῃ καὶ κηρύσσει «τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας» σὲ ὅσους τὸν ἀκολουθοῦν.
Σοφία Μπεκρῆ: Ὅπως ἡ Ἐκκλησία μας συλλέγει, μετὰ ἀπὸ τὸν φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τοὺς πρώτους καρποὺς τῆς χάριτός Του, τοὺς Ἁγίους Πάντες, ἔτσι καὶ ὁ Χριστός μας ξεκινάει τὴν ἐπὶ γῆς διδασκαλία Του, συλλέγοντας προσεκτικὰ τοὺς πρώτους συνεργάτες Του.
Τοὺς Ἁγίους Πάντες, τοὺς φωταυγεῖς ἀστέρες τοῦ νοητοῦ στερεώματος, τιμᾶ ἡ Ἐκκλησία μας τὴν πρώτη Κυριακὴ μετὰ ἀπὸ τὴν Πεντηκοστή, ὡς ὄργανα τοῦ Πνεύματος καὶ πρώτους καρποὺς τῆς χάριτός Του. Πρόκειται γιὰ Ἁγίους ὅλων τῶν κατηγοριῶν καὶ ἡλικιῶν, ἐπωνύμους καὶ ἀνωνύμους, ἐπιφανεῖς καὶ ἀσήμους, ἄνδρες καὶ γυναῖκες….
Διανύομε τὴν ἑβδομάδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ καταυγαζόμεθα ὅλοι ἀπὸ τὸ φῶς τῆς χάριτός Του. Αὐτὸ τὸ ἁγιοπνευματικὸ φῶς, ποὺ ἔλαμψε πλούσιο κατὰ τὴν Πεντηκοστή, χαρίτωσε καὶ τοὺς πρώην ἀγραμμάτους ἁλιεῖς, τοὺς μαθητὲς τοῦ Κυρίου, νὰ γίνουν Ἀπόστολοι καὶ κήρυκες τοῦ Φωτός, περιστέρια τῆς Εἰρήνης καὶ τῆς ἀγάπης Του, μεταφέροντας τὸ μήνυμά Του «εἰς πάντα τὰ ἔθνη»
Ὡς γνωστόν, κατὰ τὸν Ἑσπερινὸ τῆς Πεντηκοστῆς ἀναγιγνώσκονται οἱ Εὐχὲς τῆς Γονυκλισίας. Ὀνομάζονται ἔτσι ἀπὸ τὴν ἐπίκληση τοῦ πρεσβυτέρου «Ἔτι καὶ ἔτι, κλίναντες τὰ γόνατα, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν».
Αὐτὴν τὴν ἡμέρα γιόρταζε ἡ Ἁγιὰ Σοφιά, διότι ἐτιμᾶτο ἡ σοφία τοῦ Λόγου, ὁ Χριστός! Στὸ μέσο τῶν δύο μεγάλων ἑορτῶν, τῆς Ἀναστάσεως καὶ τῆς Πεντηκοστῆς, ὁ Χριστὸς ἀνέβηκε στὰ Ἱεροσόλυμα καὶ κήρυττε «ἐν τῷ ἱερῷ» καὶ ἀποκάλυπτε μὲ τὸ κήρυγμά Του ὅτι Αὐτὸς εἶναι ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ, ὁ Λόγος, ὁ Μεσσίας – μεσίτης ἡμῶν καὶ τοῦ πατρός Του, καὶ ὁ ποιητὴς τοῦ νόμου (Ἰωάν., ζ’ 14-30).
Στὶς περικοπὲς ποὺ διαβάζονται στὴν Ἐκκλησία μας αὐτὴν τὴν περίοδο, τοῦ Πεντηκοσταρίου, τόσο ἀπὸ τὸ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο, ὅσο καὶ ἀπὸ τὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων, γίνεται ἀναφορὰ στὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Προετοιμάζεται ἔτσι ἡ Ἐκκλησία μας γιὰ τὴν ἑορτὴ τῆς Πεντηκοστῆς, ὁπότε τιμᾶμε τὴν Ἁγία Τριάδα καὶ κατ’ ἐξοχὴν τὸ τρίτο πρόσωπο, τὸ Ἅγιο Πνεῦμα
Τὸ κοινὸ χαρακτηριστικὸ τῶν Μυροφόρων, ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, ἦταν ἡ τόλμη, μὲ τὴν ὁποία προσέρχονται οἱ μὲν γυναῖκες στὸν τάφο, οἱ δὲ Ἰωσὴφ καὶ Νικόδημος στὸν Πιλᾶτο. Κοινὴ ἀφετηρία τῆς τόλμης των, ποὺ τοὺς ὤθησε νὰ βγοῦν ἀπὸ τὴν ἀδράνεια καὶ νὰ ἐνεργήσουν ἀποφασιστικά, παρὰ τὸ ἐχθρικὸ ἐξωτερικὸ κλίμα, ἦταν ἡ ἀγάπη γιὰ τὸν Σταυρωθέντα καὶ Ταφέντα διδάσκαλό των.
Μέσα στὸ φῶς τοῦ ἔαρος καὶ τῆς Ἀναστάσεως «ἀνέτειλε» καὶ ἡ «φωτοφόρος» ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τοῦ Μεγαλομάρτυρος.
Στὸ σημερινό -Τετάρτη 22 Ἀπριλίου- ἀπόσπασμα ἀπὸ τὶς «Πράξεις» οἱ μαθητές, ποὺ στὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου ποιοῦν «σημεῖα καὶ τέρατα», ἀπειλοῦνται ἀπὸ τοὺς γραμματεῖς καὶ φαρισαίους «μηκέτι λαλεῖν μηδὲ διδάσκειν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Ἰησοῦ». Τί ἀπήντησαν ὁ Πέτρος καὶ ὁ Ἰωάννης; «Οὐ δυνάμεθα ἡμεῖς ἃ εἴδομεν καὶ ἠκούσαμεν μὴ λαλεῖν». Αὐτὴν τὴν δύναμη δίνει ὁ Ἀναστὰς Κύριος. Ὅσα βλέπει, ἀκούει, νοιώθει κανείς, ἐνισχυμένος ἀπὸ τὴν παρουσία Του, νὰ τὰ διαλαλεῖ, νὰ τὰ διατρανώνη πρὸς δόξα Θεοῦ καὶ πρὸς ὄφελος τῶν ἄλλων ἀνθρώπων.
Διακρίθηκε γιὰ τὴν εὐσέβεια, τὴν σοφία, τὴν σεμνότητα, τὴν ὑπομονή, τὴν ἀγαπητική της προσφορά, κυρίως ὅμως γιὰ τὴν τόλμη καὶ τὴν ἀνδρεία της. Προέβαλε μάλιστα κάποιες ξεχωριστὲς ἀντιστάσεις, γιὰ τὶς ὁποῖες ἀξίζει ἰδιαιτέρως νὰ τὴν τιμοῦμε..
Ὡς «Ὀρθοδοξίας πρόμαχον», τῆς «Ἐκκλησίας στῦλον καὶ ἑδραίωμα» καὶ τῆς «οἰκουμένης διδάσκαλον», τιμᾶ ἡ Ἐκκλησία μας τὸν Μέγα Φώτιο κάθε χρόνο τὴν 6η Φεβρουαρίου.
Οἱ Καταβασίες τῆς Ὑπαπαντῆς εἶναι πoίημα τoῦ Ἁγίoυ Κoσμᾶ τοῦ Μελωδοῦ, Ἐπισκόπoυ Мαϊoυμᾶ, καὶ ψάλλoνται ἀπὸ τὶς 15 Ἰανoυαρίoυ μέχρι τὴν ἀπόδοση τῆς ἑορτῆς, στὶς 9 Фεβρoυαρίoυ. Στὸ παρὸν ἄρθρο θὰ ἐπιχειρήσωμε μιὰ προσέγγιση τῶν ὑπερόχων αὐτῶν ὕμνων, ἐμβαθύνοντας στὸ θεολογικό των περιεχόμενο, μὲ ὄχημα τὴν θαυμάσια ἑλληνική γλῶσσα, τὴν θεραπαινίδα τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ.
Εἶναι θαυμάσια γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν μᾶς παρουσιάζει τὸ μέγεθος τῆς εὐσπλαγχνίας τοῦ ἐλεήμονος Θεοῦ, ποὺ δὲν χάνει εὐκαιρία νὰ προσφέρῃ τὴν σωτηρία στὸ πλάσμα του, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μᾶς δείχνει τὸ μέγεθος τῆς θελήσεως τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀνθρώπου νὰ μετανοήσῃ καὶ νὰ ὁμοιάσῃ στὸν πλάστη Του.
Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὁ μήνας Ἰανουάριος κοσμεῖται ἀπὸ πολλὲς καὶ ἐξέχουσες μορφὲς Ἁγίων, ἀνάμεσα στὶς ὁποῖες ξεχωριστὴ θέση κατέχει ὁ «θεοφόρος» Ἀντώνιος, «τῶν ἀσκητῶν ἡ δόξα καὶ μοναζόντων τὸ καύχημα». Ἐξ ἄλλου, καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ἐκκλησία μας τὸν ἀποκαλεῖ Μέγα εἶναι δηλωτικὸ τῆς ἀξίας τοῦ ἀνδρός…
Στὸ παρὸν ἄρθρο θὰ ἀναφερθοῦμε στὸ περιεχόμενο τῶν Εὐχῶν τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ, ὥστε μὲ τὴν κατανόησή των νὰ προσεγγίσωμε καλύτερα τὰ σωτήρια νοήματά των γιὰ τὸ μυστήριο τῆς θείας οἰκονομίας γενικῶς καὶ εἰδικώτερα γιὰ τὴν Ἐνανθρώπηση καὶ τὴν Ἐπιφάνεια τοῦ Κυρίου μας.
Ἡ περιτομὴ τοῦ Κυρίου ἀποτελεῖ τὸ πέρασμα ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ νόμου στὴν ἐποχὴ τῆς χάριτος, ὅπως τονίζεται καὶ στὸ Συναξάρι τῆς ἑορτῆς: «Χριστοῦ περιτμηθέντος ἐτμήθη νόμος καὶ τοῦ νόμου τμηθέντος εἰσήχθη χάρις».
Η τελετή του Αγιασμού είναι μια ιεροπρεπής Ακολουθία της Εκκλησίας μας, που συμπεριλαμβάνει ευχές και αναγνώσματα, ώστε το απλό ύδωρ να εμπλουτιστή από την κατερχόμενη Χάρη του Αγίου Πνεύματος και να αποκτήση ιαματικές ιδιότητες, αφʹ ενός προς ευλογία του πιστού και ενίσχυση κάθε αγαθής ενέργειας, αφʹ ετέρου προς αποτροπή κάθε εναντίας δυνάμεως.
Ἡ Περιτομή τοῦ Κυρίου μας, τὴν ὀγδόη ἡμέρα ἀπὸ τῆς Γεννήσεώς Του, ὅπως καὶ ἡ Ἐνανθρώπηση τοῦ Θεοῦ Λόγου ἐντάσσονται στὸ σχέδιο τῆς θείας οἰκονομίας, ποὺ ἀποσκοπεῖ στὴν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Ἀκόμη καὶ τὸ ὄνομα Ἰησοῦς ποὺ ἔλαβε ὁ Χριστὸς κατὰ τὴν Περιτομὴ σημαίνει «Σωτήρ», ἡ δὲ ὀγδόη ἡμέρα ἀποτελεῖ «τύπο τοῦ μέλλοντος αἰῶνος».
Ἂς κάνουμε κι ἐμεῖς ὅτι ἔκαναν οἱ ποιμένες τῆς Βηθλεέμ. Μόλις ὁ Ἄγγελος τοὺς εὐαγγελίστηκε τὸ χαρμόσυνο μήνυμα ὅτι «ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτήρ», δὲν δυσπίστησαν οὔτε ὀλιγώρησαν ἀλλά «εἶπον πρὸς ἀλλήλους. Διέλθωμεν δὴ ἕως Βηθλεὲμ καὶ ἴδωμεν τὸ ῥῆμα τοῦτο τὸ γεγονός, ὃ ὁ Κύριος ἐγνώρισεν ἡμῖν». Θαυμαστή, πράγματι, ἡ πίστη τῶν ποιμένων. «Ἦλθον σπεύσαντες»… νὰ δεχτοῦμε μὲ τὴν ἴδια ταπείνωση, προθυμία καὶ ἐμπιστοσύνη, ὅπως ἐκεῖνοι, τὸ θαυμαστὸ μήνυμα…
«Χριστὸς ἐτέχθη» καὶ ἡ Ἐκκλησία μας, βιώνοντας πραγματικὰ τὸ κοσμοσωτήριο αὐτὸ γεγονός, συνεχίζει νὰ ἑορτάζῃ καὶ νὰ πανηγυρίζῃ, τιμῶντας τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ποὺ «ἔζησαν» τὴν Γέννηση τοῦ Χριστοῦ μας
Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ εἶναι, ὡς γνωστόν, θεμελιωμένη πάνω στὰ αἵματα τῶν μαρτύρων. Πρωτόαθλος καὶ πρωτοχορευτὴς στὸν ἀτελείωτο αὐτὸν χορὸ ὑπῆρξε ὁ Πρωτομάρτυρας καὶ Ἀρχιδιάκονος Στέφανος, τὴν μνήμη τοῦ ὁποίου τιμάει ἡ Ἐκκλησία μας δύο φορὲς τὸν χρόνο, στὶς 2 Αὐγούστου (Ἀνακομιδὴ λειψάνων) καὶ στὶς 27 Δεκεμβρίου,…..
Γιὰ νὰ μπορέσουμε, ὅμως, νὰ συμμετάσχουμε, ὅπως πρέπει, στὸ «ξένο» αὐτὸ καὶ «παράδοξο» μυστήριο τῆς ἑορτῆς, χρειάζεται νὰ μυηθοῦμε στὸ πνεῦμα της καὶ στὰ μηνύματά της, τὰ ὁποῖα, ὅμως, δὲν εἴμαστε σὲ θέση νὰ τὰ κατανοήσουμε, καὶ ἐπειδὴ εἴμαστε ἀμύητοι περὶ τὰ πνευματικὰ ἀλλὰ καὶ ἐπειδὴ ἔχουμε ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τοὺς γλωσσικούς μας θησαυροὺς καὶ χρειάζεται νὰ τοὺς ἐπαναπροσεγγίσουμε.
Αὐτὴν τὴν Σαρακοστή μᾶς δίνεται καὶ πάλι ἡ εὐκαιρία νὰ ἐπενδύσουμε σωστὰ τὰ ἀγαθά μας, ὥστε νὰ μὴν θησαυρίσουμε ἑαυτοῖς ἀλλὰ εἰς Θεόν! Πῶς ἀκριβῶς; «ποιήσωμεν ἑαυτοῖς θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς…