Ἔψαλλαν τόν κανόνα καί ὅταν ἔκαναν στάσεις, ὁ παπᾶς διάβαζε τίς εὐχές γιά τήν λύση τῆς ἀνομβρίας. Στίς αἰτήσεις ὅλοι ἀπαντοῦσαν μέ τό «Κύριε ἐλέησον». Τήν λιτανεία ἀκολουθοῦσαν καί τά μικρά παιδιά γιά νά ἀκούση τήν φωνοῦλα τους μέ εὐσπλαχνία ὁ Πανάγαθος καί νά βρέξη. Καί πράγματι, ὅπως διηγοῦνται οἱ παλαιοί , ἔβρεχε. Καί στά χρόνια τοῦ π. Ἀποστόλου ἔγιναν 3-4 λιτανεῖες καί μετά πάντοτε ἔβρεχε.
Ἡ σημερινὴ Τρίτη δὲν εἶναι σὰν τὶς ἄλλες. Εἶναι ἡ πρώτη ἡ Τρίτη ποὺ ἔκλεισαν οἱ ἐκκλησιές. Κάθε Μεγάλη Σαρακοστὴ οἱ γνωστοὶ-ἄγνωστοι κάτι ἐπινοοῦν γιὰ νὰ σκανδαλίσουν τὶς ψυχὲς τῶν «ἀσθενῶν ὄντων» (Α΄ Κορ. 8,10). Πέρυσι τὰ ἔβαλαν μὲ τὸ Ἅγιο Φῶς, ἄλλοτε παρουσιάζουν νόθες ἐπιστολές, σὰν καὶ αὐτὴ τοῦ Ἰούδα, καὶ πάει λέγοντας. Ἐφέτος ὅμως «γυμνῇ τῇ κεφαλῇ», ἀπροκάλυπτα, χωρὶς αἰδῶ, χωρὶς προσχήματα ἔβαλαν εὐθέως κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς πίστεώς μας.
Έφτασε η ώρα να υπερασπιστεί την πίστη του διαφωτίζοντας εκείνους που αμφιταλαντεύονται. Και είναι πολλοί, στην πλειονότητα επιστήμονες – μάλιστα ιατροί-, αυτοί που αμφιταλεύονται ή αρνούνται την δωρεά του Θεού. Γιατί;
Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως η Τρίτη Κυριακή της νηστείας, της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Ημέρα αφιερωμένη στην τιμή και την προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού του Χριστού. Στη μέση της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής η Εκκλησία προβάλλει τον Σταυρό του Χριστού, για να ενισχύσει τους πιστούς στον πνευματικό αγώνα της νηστείας από τη χύτρα και τα πάθη.
Προπαρασκευαστικές της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής οι πρώτες εβδομάδες του Τριωδίου. Στη διάρκεια τους κυριαρχούν τα καταλύσιμα φαγητά. Από την Καθαρά Δευτέρα αρχίζει η αυστηρή νηστεία και η προσευχητική δέηση προς τον Σωτήρα Χριστό: «Κύριε των Δυνάμεων, μεθ’ ημών γενού…».
Τόν Σεπτέμβριο κάποιου ἔτους στό ὀγκολογικό τμῆμα τοῦ Πανεπιστημιακοῦ Νοσοκομείου τοῦ Ρίου ἐπικρατεῖ μεγάλη ἀναστάτωση. Ὁ μικρός Δημητράκης ζητοῦσε ἐπειγόντως τόν ἱερέα τοῦ Νοσοκομείου. Ἤθελε ὁπωσδήποτε νά κοινωνήση.
Ξαφνικά ἐκείνη τήν στιγμή, ἕνα ἀρκουδάκι (κουκλάκι) πού ὑπῆρχε στό ἄλλο δωμάτιο, ἄρχισε ἀπό μόνο του νά τραγουδᾶ, χωρίς νά ὑπάρχη ὡρολογιακός μηχανισμός. Συγκλονιστήκαμε καί οἱ δυό μας. Στήν στιγμή ντυθήκαμε καί πήγαμε στήν Ἐκκλησία.
Ο Ιησούς, μετά την βάπτιση του, πορεύεται στην έρημο και διέρχεται σαράντα ημέρες σε απόλυτη νηστεία, ως μια μορφή απόλυτης προετοιμασίας πριν την δημόσια δράση του1. Διέρχεται ένα χρονικό διάστημα εν νηστεία και προσευχή, πριν βρεθεί να κηρύξει το Ευαγγέλιο της δικαιοσύνης, πριν εξηγήσει στον άνθρωπο την αληθή σχέση με το Θεό, πριν οδηγηθεί στο Πάθος, στον Σταυρό, στην Ανάσταση.
Πατροπαραδότως, σε δύσκολες στιγμές, περιστάσεις και ασθένειες, οι πιστοί της Εκκλησίας καταφεύγουν στις θείες Λειτουργίες, όπου, κατά τον ψαλμωδό, «Σώμα Χριστού μεταλαμβάνουσι, πηγής αθανάτου γεύονται». Άρα δεν μπορούμε εμείς οι ίδιοι, με αφορμή την παρούσα πανδημία του κορωνοϊού, να ενοχοποιήσουμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού ως πηγή θανάτου, άπαγε της βλασφημίας!
Μας φοβίζουν οι εκκλησίες, μας φοβίζει η θεία κοινωνία, αλλά… ΔΕΝ μας φοβίζουν τα σουπερμάρκετ, δεν μας φοβίζουν τα μέσα μεταφοράς ούτε οι παρέες (μέχρι εχθές δεν μας φόβιζαν ούτε οι καφετέριες, ούτε τα εστιατόρια, ούτε τα delivery, οι παιδικές χαρές, τα μαγαζιά κτλ.). Α! τώρα το έμαθα, δεν μας πειράζουν ούτε οι πολιτικοί γάμοι στο δημαρχείο με πολλούς καλεσμένους!
Ιδιαίτερος λόγος γίνεται σήμερα για τη Θεία Κοινωνία, δηλαδή για τη Μετάληψη του Τιμίου Σώματος και του Τιμίου Αίματος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Και βεβαίως, έχουν ακουστεί διάφορες γνώμες και από ανθρώπους της Πολιτείας και από ανθρώπους της Εκκλησίας.
Είχα την ευλογία να επισκεφθώ πρόσφατα με φίλους προσκυνητές την ιερή Λιθόπολη των Μετεώρων και συγκεκριμένα την Ιερή Μονή Ρουσάνου. Ήταν απόγευμα της Παρασκευής της Τυρινής ή Τυροφάγου εβδομάδος. Ο καιρός δεν ήταν ευνοϊκός. Μολυβένια σύννεφα σκέπαζαν τον ουρανό. Παρόλα αυτά όμως κινήσαμε, ελπίζοντας να βελτιωθεί στη συνέχεια.
Εχουν κορυφωθεί τελευταία οι συζητήσεις για τον «χωρισμό» Εκκλησίας – Πολιτείας σε συνδυασμό με την αναθεώρηση του Συντάγματός μας. Είναι δε πέρα για πέρα φανερό πώς νοείται, από την πλευρά τουλάχιστον, της Πολιτείας.
Ο Γάλλος ποιητής Ζαν Ρισπέν (Jean Richepin, 1849- 1926) στο ποιήμά του ”ΑΝ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΔΙΑΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ” εγκωμιάζει την πολυεπίπεδη, την πολυτάλαντη Ελληνική ψυχή με ένα τρόπο αφαιρετικό, με στίχο πρότυπο αφαιρέσεως..
Η πρώτη Κυριακή της κατανυκτικής περιόδου της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι αφιερωμένη στον θρίαμβο της ορθόδοξης πίστης κατά της εικονομαχικής λαίλαπας και των λοιπών αιρέσεων που απείλησαν σοβαρά το θείο καθίδρυμα της Εκκλησίας του Χριστού. Γι’ αυτό και πανηγυρίζεται με λαμπρότητα.
Η τέταρτη Κυριακή του Τριωδίου, η Κυριακή της Τυρινής όπως ονομάζεται, είναι αφιερωμένη στην ενθύμηση της εξόδου των Πρωτοπλάστων από τον παράδεισο της τρυφής. Στην πικρή ανάμνηση του πιο τραγικού γεγονός της ανθρώπινης ιστορίας.
Με την ανάμνηση της Μεγάλης Κρίσεως, με την ανάγνωση της σχετικής ευαγγελικής περικοπής, και με τη σχετική υμνολογία της ημέρας, μπορούμε να συναισθανθούμε τη μεγάλη ευθύνη μας απέναντι στον ευαγγελικό νόμο, του οποίου η τήρηση είναι προϋπόθεση για την προσωπική μας κρίση.
Παιδαγωγία Χριστού η περίοδος του Τριωδίου. Από την έναρξη της, την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, μέχρι το Μέγα Σάββατο προετοιμάζει τους πιστούς για την υποδοχή του Πάσχα. Την εορτή των εορτών, που εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα στην Ορθοδοξία.
Οι άγιοι Πατέρες όρισαν τη δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου να είναι αφιερωμένη στην καταπληκτική και διδακτική παραβολή του ασώτου υιού (Λουκ.15,13-32). Σκοπός τους ήταν να τονισθεί στους πιστούς η απύθμενη αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο και το πλούσιο έλεος της συγχώρεσης, που δίνει στους μετανοούντες ανθρώπους.
Βασιλιάς των βιβλίων ονομάστηκε η Αγία Γραφή. Και μάλιστα το Ευαγγέλιο του Χριστού. Είναι τα γράμματα του Θεού στην ανθρωπότητα. Κεντρικό μήνυμα του η άπειρη αγάπη του Θεού προς τον αμαρτωλό. Αυτή διατρέχει όλες τις σελίδες του.
Με τη χάρη και την ευσπλαχνία του Αγίου Θεού φθάσαμε για μια ακόμα φορά στο άγιο Τριώδιο, στην ιερότερη και κατανυκτικότερη εορτολογική περίοδο του εκκλησιαστικού έτους. Η μακρά αυτή περίοδος, η οποία αρχίζει την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου και τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο…
Οι Πατέρες της Εκκλησίας διακρίνουν την σοφία από την «άνωθεν σοφία». Πολλοί εξ αυτών κατέχουν και τις δύο, πού όταν συνυπάρχουν σε ένα πρόσωπο, τότε μιλάμε για έναν πραγματικά μορφωμένο και ολοκληρωμένο άνθρωπο.
Δύο αντίθετους ψυχολογικά ανθρώπινους τύπους στην ώρα της προσευχής εμφανίζει η γνωστή παραβολή του τελώνου και φαρισαίου, που εγκαινιάζει την πιο κατανυκτική περίοδο του έτους. Την περίοδο του Τριωδίου.
Στήν ἱστορική διαδρομή τῆς Ἐκκλησίας οἱ τέχνες εἰσέβαλαν στήν λατρεία καί στούς χώρους της γιά ποικίλους καί διαφόρους λόγους, χωρίς ὅμως νά στοχεύουν ἀποκλειστικά στόν ἐξωραϊσμό της. Ὁ μακραίωνος αὐτός συγχρωτισμός λατρείας καί τέχνης ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα στήν ἐποχή μας ἡ ὀρθόδοξη Λατρεία νά βιώνη μία πληρότητα ὅσον ἀφορᾶ στίς τέχνες πού τήν ἐπενδύουν.
30 Ιανουαρίου 2020. Εορτή των Τριών Ιεραρχών. Από την καθιέρωσή της, από το πανεπιστήμιο Αθηνών το 1842, ως ημέρα της Παιδείας και των Γραμμάτων, εθεωρείτο σχολική αργία για όλα τα δημόσια και ιδιωτικά σχολεία όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης.
Ὅταν θὰ ἔρθει δὲν θὰ μποροῦμε νὰ τὸ ὁμολογήσουμε, μόνο θὰ τὸ ὑποστοῦμε. Ἔρχεται ὁ ἀρχάγγελος καὶ ποτίζει καὶ ἀπὸ τὴν πίκρα ἡ ψυχὴ ἐξέρχεται. Γι’ αὐτὸ βλέπουμε καὶ καταπίνει ὁ ἑτοιμοθάνατος, γι’ αὐτὸ βλέπουμε καὶ δακρύζει, γι’ αὐτὸ βλέπουμε τὸ ἀπλανὲς βλέμμα τοῦ ἑτοιμοθάνατου. Δὲν ἔχει ἔλεγχο τοῦ περιβάλλοντος, αὐτὸς βλέπει ἄλλα.
Ὑπερηφάνεια καὶ βλάσφημοι λογισμοί / Aρχιμ.Ι.Κανάκης (Ὁμιλία)
Στὴν Ὀρθόδοξη Παράδοση ἔχουμε τέσσερα μνημόσυνα. Τὸ τριήμερο, τὸ εννιαήμερο, τὸ σαρανταήμερο καὶ τὸ ἐτήσιο μνημόσυνο. Ὅλα δημιουργήθηκαν γιὰ νὰ βοηθήσουν στὸ ταξίδι τῆς ψυχῆς ἀπὸ τὴ γῆ στὸν οὐρανό.
Η πλέον φρικώδης σιωπηρή γενοκτονία που συντελείται στις μέρες μας είναι χωρίς αμφιβολία οι εκτρώσεις. Το θέμα αυτό αποτελεί σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα παγκόσμια προβλήματα με πολλές παραμέτρους, ιατρικές, νομικές, θεολογικές, κοινωνικές, ηθικές, αλλά και δημογραφικές, ιδιαίτερα στην πατρίδα μας, η οποία παρουσιάζει έντονο δημογραφικό πρόβλημα.
Το μεγάλο <πρόβλημα> για όσους δεν πιστεύουν στον Θεό, δεν είναι τόσο ο Θεός, τον οποίον αμφισβητούν γιατί δεν τον βλέπουν ή δεν θέλουν να δουν, αλλά η ύπαρξη των αγίων, που βάδισαν συγκεκριμένη οδό προς την θεοκοινωνία.
Ένας ακόμη μεγάλος πνευματικός άνδρας πατερικών διαστάσεων, παγκόσμιας εμβέλειας και αναγνώρισης, έκλεισε το κεφάλαιο της επί γης ζωής του και αναχώρησε για την ουράνια πατρίδα. Ύστερα από μια πολύμηνη ταλαιπωρία, λόγω της κλονισμένης υγείας του, κοιμήθηκε ειρηνικά, γεμίζοντας με θλίψη εκατομμύρια Ορθοδόξων πιστών και απίστων, φίλων και εχθρών του, σε όλο τον κόσμο.
Με αφετηρία το βασικό αξίωμα- δόγμα ότι όλες οι θρησκείες έχουν σπέρματα της αλήθειας, οφείλουν όλες να αλληλοπεριχωρηθούν και να συγκλίνουν στον ίδιο στόχο, την προσέγγιση του «ενός θείου», με διαφορετικούς τρόπους. Πρόκειται για το σύγχρονο φαινόμενο του θρησκευτικού συγκρητισμού, το οποίο εφεύρε και προωθεί πυρετωδώς ο παγκόσμιος Οικουμενισμός.
Το ίδιο έγινε σαράντα χρόνια αργότερα όταν σε ηλικία εκατό χρονών κατήλθε για μια ακόμη φορά, στην Αλεξάνδρεια, για να καταπολεμήσει την αίρεση του Αρείου. Μαρτυρείται ότι, ενώ ο Άγιος βρισκόταν ακόμα στη ζωή, έβλεπε τις ψυχές των ανθρώπων που εξέρχονταν από το σώμα τους, καθώς και τους δαίμονες που τις οδηγούσαν.