Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη
Ὑπάρχουν θετικὲς ἐπιπτώσεις;
Σὲ θέματα γραπτῶν προαγωγικῶν ἐξετάσεων ζητήθηκε ἀπὸ τοὺς μαθητὲς νὰ γράψουν τὶς ἐπιπτώσεις τῶν μέσων κοινωνικῆς δικτύωσης στὴν ζωὴ τῶν νέων. Κάποιοι μαθητὲς ἔγραψαν τὶς θετικὲς συνέπειες. Οἱ φιλόλογοι θεώρησαν αὐτονόητο ὅτι ἔπρεπε νὰ γράψουν τὶς ἀρνητικὲς μόνο πτυχὲς τῶν μέσων κοινωνικῆς δικτύωσης, ἐπικαλούμενοι τὴν ἀρνητικὴ συνδήλωση τῆς λέξεως «ἐπίπτωση». Ἦταν τελικὰ αὐτονόητο ὅτι ἔπρεπε νὰ γράψουν οἱ μαθητὲς τὰ ἀρνητικὰ ἐπακόλουθα τῶν μέσων κοινωνικῆς δικτύωσης ἢ ὤφειλαν οἱ θεματοθέτες νὰ εἶναι πιὸ ἐπεξηγηματικοὶ στὴν διατύπωση; Ὅταν στὸ βιβλίο: «Θέματα Νεοελληνικῆς Ἱστορίας» τῆς Γ΄ Λυκείου (σελ. 166) οἱ μαθητὲς βλέπουν σὲ τίτλο ὑποκεφαλαίου τὴν διατύπωση «Οἱ ἐπιπτώσεις ἀπὸ τὴν ἄφιξη τῶν προσφύγων» καὶ ἐν συνεχείᾳ διαβάζουν τὸ θετικὸ ἀποτύπωμα ποὺ ἄφησαν οἱ πρόσφυγες στὴν ἐξωτερικὴ πολιτική, στὴν ἐθνολογικὴ σύσταση, στὴν οἰκονομία καὶ τὸν πολιτισμὸ ἢ ὅταν σὲ ἀσκήσεις καλοῦνται νὰ γράψουν τὶς θετικὲς ἐπιπτώσεις, εἶναι λογικὸ νὰ μὴν ταυτίζουν κατ΄ἀνάγκην τὶς ἐπιπτώσεις μόνο μὲ τὶς ἀρνητικὲς συνέπειες. Οἱ περισσότεροι ὁμιλητὲς χρησιμοποιοῦν μὲ ἀρνητικὸ πρόσημο τὶς ἐπιπτώσεις, ὅπερ καταγράφεται καὶ στὰ λεξικά, χωρὶς ὡστόσο νὰ ἀποκλείουν τὶς θετικὲς ἐπιπτώσεις. Ἀντιγράφουμε τὸ λῆμμα ἀπὸ τὸ «Χρηστικὸ Λεξικὸ τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν»: «ἐπίπτωση: ἀρνητικὴ κυρίως συνέπεια: βλαβερές/καταστροφικές/ὀλέθριες/σοβαρές ἐπιπτώσεις. […] Θετικὲς ἐπιπτώσεις».
Υ.Γ. Τὸ «ὤφειλαν» ποὺ γράψαμε παραπάνω εἶναι παρατατικὸς τοῦ ρήματος «ὀφείλω». Τὸ «ω» εἶναι χρονικὴ αὔξηση.