Γωνιά της Γλώσσας 141 – Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη: Λόγια, λόγια, λόγια…

Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη

Λόγια, λόγια, λόγια…

 

Στὸ ἴδιο νοηματικὸ πεδίο μὲ τὴν ἀκριτομυθία ἀνήκει ἡ ἀμετροέπεια, δηλαδὴ ἡλλειψη μέτρου στὰ λόγια κάποιου μὲ συνώνυμα τὴν φλυαρία καὶ τὴν πολυλογία καὶ ἀντίθετο τὴν λακωνικότητα. Ὁρισμένοι συγχέουν τὴν ἀμετροέπεια μὲ τὴν ἀθυροστομία καὶ τὴν προπέτεια. Ἀθυροστομία εἶναι ὁ τρόπος ἔκφρασης καὶ ὁμιλίας ποὺ ἀντιβαίνει στοὺς κοινῶς ἀποδεκτοὺς κανόνες εὐπρεποῦς συμπεριφορᾶς· ὁ τρόπος αὐτὸς εἶναι ἀπόρροια τοῦ νὰ μὴ βάζῃ κανεὶς φραγμὸ στὴ γλῶσσα του. Συνεπῶς ἡ ἀθυροστομία ταυτίζεται μὲ τὶς χυδαῖες λέξεις (π.χ. οἱ ἀθυροστομίες τοῦ Ἀριστοφάνη), ἐνῷ ἡ ἀμετροέπεια μὲ πολλὰ λόγια, χωρὶς κατ΄ ἀνάγκην νὰ ἐκτρέπεται σὲ χυδαιολογία. Ἡ προπέτεια εἶναι ἡ βιαστικὴ καὶ ἀπερίσκεπτη ὁμιλία ποὺ ἀποβαίνει ἀναιδὴς καὶ προσβλητικὴ: 

παραδείγματα

ἀντὶ νὰ δείξῃ μεταμέλεια, μιλοῦσε μὲ ἀσύγγνωστη προπέτεια στὴν πρόεδρο τοῦ δικαστηρίου.

Ἡ πολιτικὴ ἀμετροέπεια ἀπωθεῖ τοὺς νέους νὰ παρακολουθήσουν πολιτικὲς συζητήσεις

Οἱ Ἀθηναῖοι ἦταν φιλόλογοι, ἀγαποῦσαν πολὺ τὰ λόγια καὶ ἐνίοτε καὶ τὴν ἀμετροέπεια. Εὔστοχα ὁ Τάκης Θεοδωρακόπουλος στὸ «Μυθιστόρημα τοῦ Ξενοφῶντα» γράφει γιὰ τὸν ἥρωά του: «Ἀθηναῖος ἦταν, οἱ λέξεις του περίσσευαν». 

 

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΗΣ ΓΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ