Γωνιά της Γλώσσας 167 – Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη: Τὰ ἐπίλοιπα τῶν ἐπιπτώσεων

Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη

Τὰ ἐπίλοιπα τῶν ἐπιπτώσεων

Ἡ «ἐπίπτωσις» ἀπαντᾶ γιὰ πρώτη φορὰ σὲ συγγραφεῖς τῆς ἑλληνιστικῆς ἐποχῆς καὶ εἶχε τὶς ἀκόλουθες σημασίες: 1. πτώση τῆς φωνῆς ἢ τῶν μαλλιῶν πάνω στὸ μέτωπο 2. ἐπίθεση 3. σύμπτωση (Franco Montanari, Σύγχρονο Λεξικὸ τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Γλώσσας, ἐκδ. Παπαδήμα, 2016, σελ. 819). Ἡ σημερινὴ σημασία τῆς ἐπίπτωσης εἶναι σημασιολογικὸ δάνειο ἀπὸ τὴν Γαλλική.  Ἂν δὲν προκύπτῃ ἀπὸ τὰ συμφραζόμενα ἡ ἀρνητικὴ συνδήλωση ὅπως λ.χ. στὸ παράδειγμα: «Ἡ λήψη φαρμάκων χωρὶς σύσταση τοῦ γιατροῦ ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ ἐπιπτώσεις στὴν ὑγεία μας», καλὸ εἶναι νὰ συνοδεύεται ἀπὸ ἐπιθετικὸ προσδιορισμὸ γιὰ νὰ ἀποφεύγεται ἡ σύγχυση: ἀρνητικές/ὀλέθριες/θετικὲς ἐπιπτώσεις. Μέση λέξη ποὺ μπορεῖ νὰ χρησιμοποιηθῇ τόσο γιὰ θετικὲς ὅσο καὶ γιὰ ἀρνητικὲς ἐνέργειες εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα, καθὼς καὶ τὸ λογιώτερο ἐπακόλουθο. Ὁ καρπὸς ἀξιοποιεῖται μόνο συνδηλωτικὰ καὶ μὲ θετικὸ πρόσημο: καρπὸς τῶν προσπαθειῶν μου εἶναι τὸ πτυχίο μὲ ἄριστα.  Οἱ συνέπειες καὶ τὰ ἐπακόλουθα κλίνουν πρὸς τὸ ἀρνητικό, χωρὶς νὰ ἀποκλείεται νὰ ἔχουμε θετικὲς συνέπειες καὶ θετικὰ ἐπακόλουθα.