Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος – θεολόγος
Κατὰ τὸ ἔθος καὶ τὸν νόμο τῶν ἰουδαίων, τὴν ὀγδόη ἡμέρα ἀπὸ τὴν γέννηση ἄρρενος τέκνου ἐλάμβανε χώρα ἡ κατὰ σάρκα περιτομή. Κατὰ τὴν ἴδια ἡμέρα γινόταν καὶ ἡ ὀνοματοδοσία.
Ὁ Χριστός μας, λοιπόν, ὡς Ἰουδαῖος, ἀκολούθησε τὸν νόμο καὶ ἔλαβε, κατὰ τὴν περιτομή, τὸ ὄνομα Ἰησοῦς, ποὺ σημαίνει «Σωτήρ». Ἡ περιτομή, συνεπῶς, τοῦ Χριστοῦ μας εἶναι συμβολική: ὑπακούοντας στὶς διατάξεις τοῦ νόμου, ὁ Χριστὸς ἀποτέμνει τὴν σάρκα, γιὰ νὰ μᾶς δείξῃ ὅτι, προκειμένου νὰ ἀποκτήσωμε τὴν σωτηρία, χρειάζεται νὰ κάνωμε καὶ μεῖς τὸ ἴδιο, νὰ περικόψωμε ὄχι ἁπλῶς τὴν σάρκα ἀλλὰ ὁλόκληρο «τὸ κάλυμμα τῶν παθῶν» μας.
Ἑπομένως, ἡ χειροποίητος περιτομὴ εἶναι ὁ τύπος τῆς ἀχειροποιήτου, τῆς περιτομῆς ἀπὸ τὰ πάθη καὶ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ὅπως τονίζεται στὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα τῆς ἡμέρας (Κολοσ., β’ 8-12). «Ἐν αὐτῷ» (ἐν τῷ Κυρίῳ), λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στοὺς Κολοσσαεῖς, «περιετμήθητε περιτομὴ ἀχειροποιήτῳ ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν τῆς σαρκός» (ὅ. π., 11).
Ἐφʹ ὅσον, λοιπόν, ὁ Κύριος εἶναι «ὁ πληρωτὴς τοῦ νόμου», ἔρχεται νὰ συνπληρώσῃ καὶ μάλιστα νὰ ἀναπληρώσῃ τὴν σαρκικὴ περιτομή, ποὺ γινόταν γιὰ τὸν καθαρισμὸ ἑνὸς μόνον μέρους τοῦ σώματος, μὲ τὴν πνευματική περιτομή, ποὺ γίνεται γιὰ τὸν καθαρισμὸ τοῦ ὅλου ἀνθρώπου ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. Ἡ σωτηρία, λοιπόν, δὲν ἔρχεται διὰ τῆς περιτομῆς τοῦ ἀκαθάρτου σώματος, σύμφωνα μὲ τὶς νομικὲς διατάξεις, ἀλλὰ διὰ τῆς περιτομῆς τῶν ἀκαθάρτων παθῶν, σύμφωνα μὲ τὸν καινό Του νόμο, τὸν νόμο τῆς χάριτος.
Ἡ περιτομὴ τοῦ Κυρίου ἀποτελεῖ τὸ πέρασμα ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ νόμου στὴν ἐποχὴ τῆς χάριτος, ὅπως τονίζεται καὶ στὸ Συναξάρι τῆς ἑορτῆς: «Χριστοῦ περιτμηθέντος ἐτμήθη νόμος καὶ τοῦ νόμου τμηθέντος εἰσήχθη χάρις». Κατὰ τὸν Ἀπόστολο τῶν Ἐθνῶν Παῦλο, «χάριτί ἐστε σεσωσμένοι διὰ τῆς πίστεως.» (Ἐφεσ., β’ 8). Ἐὰν δὲν συνεργήση ὁ ἄνθρωπος, μὲ τὰ ἔργα τῆς πίστεως του, ὥστε νὰ ἐνεργήση ἡ θεία χάρις, σωτηρία δὲν ἐπέρχεται «ἐξ ἔργων νόμου», ὅπως διακήρυσσαν οἱ στρεβλωτὲς τοῦ νόμου Φαρισαῖοι. Ἐξ ἄλλου, «ὁ νόμος διὰ Μωυσέως ἐδόθη, ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο» (Ἰωάν., α’ 17).
Καὶ κάπως ἔτσι συνδέεται ἡ ἑβραϊκὴ περιτομὴ μὲ τὸ χριστιανικὸ βάπτισμα. Μὲ τὸ βάπτισμα, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν μεγάλη περιτομή, τύπος τῆς ὁποίας ὑπῆρξε ἡ ἑβραϊκὴ περιτομή, γινόμαστε χάριτι Θεοῦ, ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ, τέκνα Θεοῦ, υἱοὶ καὶ κληρονόμοι τῆς Βασιλείας Του (Ρωμ. ηʹ 16-17).
Συνεπῶς, ἐὰν θέλουμε νὰ ζήσουμε ὡς τέκνα Θεοῦ καὶ υἱοὶ τῆς Βασιλείας Του, ὅπως μᾶς υἱοθέτησε ὁ Κύριος μὲ τὸ Βάπτισμά μας, χρειάζεται νὰ ἀκολουθήσουμε τὴν ἐπιταγὴ τοῦ Παύλου: «ὡς οὖν παρελάβετε τὸν Χριστόν, ἐν αὐτῷ περιπατεῖτε» (Κολοσ., βʹ 6-7). Δὲν μποροῦμε, πλέον, νὰ συνεχίσουμε να ζοῦμε ὡς «ἀπερίτμητοι» καί «νενεκρωμένοι τῇ ἁμαρτίᾳ», τώρα πού «ἔλαμψε τὸ τῆς χάριτος ἔαρ» (εʹ ὠδὴ τοῦ Κανόνος τῆς ἑορτῆς) καὶ ὁ Χριστός, διὰ τοῦ βαπτίσματός Του καὶ τοῦ δικοῦ μας ἐν Χριστῷ βαπτίσματος, μᾶς «συνεζωοποίησε», χαρίζοντάς μας «πάντα τὰ παραπτώματα».
Εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβωμε πολὺ σοβαρὰ ὑπʹ ὄψιν τὰ λόγια τοῦ Παύλου καὶ νὰ προσέχωμε νὰ μὴν παρασυρώμαστε ἀπό «τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου», ποὺ μᾶς ἀπομακρύνουν ἀπὸ τήν «κατὰ Χριστόν» ζωήν (ὅ.π., 8-9). Τώρα πού «φανερώθηκε ὁ Χριστός, ἡ ζωὴ ἡμῶν» (Κολ. γʹ 4), καὶ εἰσερχόμαστε μάλιστα, μὲ τὴν χάρη Του, στὸν νέο ἐνιαυτό (ἔτος) τῆς χρηστότητός Του, ἂς ἐπιχειρήσωμε ὅλοι μας νὰ κάνουμε μιὰ νέα ἀρχή, πραγματοποιῶντας τὴν ἀληθινὴ περιτομή, ὄχι τῆς σαρκός, ἀλλὰ τῶν παθῶν. Χάρη σὲ αὐτὴν θὰ μπορέσουμε νὰ ζήσουμε μὲ τὸν Χριστὸ καὶ τοὺς ἐν Χριστῷ ἀνθρώπους Του στὴν αἰωνία καὶ ἄληκτο βασιλεία Του, καθολικὰ ἀνακαινισμένοι ἀπὸ τὸ φῶς τῆς χάριτός Του. Γένοιτο!
Εἰρηνικό, εὔφορο καὶ σωτήριο γιὰ ὅλους τὸ νέο ἔτος τοῦ Κυρίου μας! Ἀμήν!