Στις 11 Ιουνίου 2026, ο Πρόεδρος της Πολωνίας Karol Nawrocki υπέγραψε τη νομοθετική τροποποίηση με την οποία η ελληνική κοινότητα αναγνωρίζεται επίσημα ως εθνική μειονότητα στη χώρα. Η Πρεσβεία της Ελλάδας στη Βαρσοβία χαρακτήρισε την εξέλιξη «ιστορική στιγμή» τόσο για την κοινότητα όσο και για τις ελληνοπολωνικές σχέσεις – και δύσκολα θα μπορούσε κανείς να διαφωνήσει.
Η Πολωνία αναγνώρισε επίσημα εθνική μειονότητα τους Έλληνες – και γίνονται η δέκατη
Με την τροποποίηση του νόμου περί εθνικών και εθνοτικών μειονοτήτων και περιφερειακής γλώσσας, οι Έλληνες εντάσσονται πλέον επίσημα στον κατάλογο των αναγνωρισμένων εθνικών μειονοτήτων της χώρας – και μάλιστα ως η δέκατη στη σειρά. Αυτό σημαίνει ότι αποκτούν ένα θεσμικό πλαίσιο προστασίας και στήριξης που μέχρι σήμερα δεν υπήρχε.
Οι ελληνικοί σύλλογοι και φορείς θα έχουν πλέον πρόσβαση σε κρατικά προγράμματα χρηματοδότησης μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοίκησης. Παράλληλα, προβλέπεται στήριξη για βιβλιοθήκες, μουσεία, πολιτιστικά κέντρα, φεστιβάλ και μέσα ενημέρωσης που σχετίζονται με την ελληνική παρουσία στη χώρα.
Ελληνική γλώσσα στα σχολεία και δικαίωμα πολιτικής εκπροσώπησης
Ανάμεσα στα πιο ουσιαστικά πράγματα που αλλάζουν είναι η εκπαίδευση. Το πολωνικό δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα θα μπορεί να οργανώνει προγράμματα διδασκαλίας ελληνικής γλώσσας, ιστορίας και πολιτισμού για μαθητές ελληνικής καταγωγής. Επίσης, τα μέλη της κοινότητας θα έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν την ελληνική γραφή στα προσωπικά τους στοιχεία σε επίσημα έγγραφα, όπου αυτό επιτρέπεται από τη νομοθεσία.
Σημαντική είναι και η πολιτική διάσταση της αναγνώρισης. Οι εκλογικές επιτροπές που εκπροσωπούν την ελληνική κοινότητα εξαιρούνται από το εκλογικό όριο του 5% στις εκλογές για την πολωνική Βουλή (Sejm) – ένα δικαίωμα που μέχρι τώρα ίσχυε μόνο για τις ήδη αναγνωρισμένες μειονότητες. Η νομοθετική τροποποίηση αναμένεται να τεθεί σε ισχύ έξι μήνες μετά τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Επτά αιώνες ελληνικής παρουσίας στην Πολωνία
Αν και στη συλλογική μνήμη η ελληνική παρουσία στην Πολωνία συνδέεται κυρίως με τους πολιτικούς πρόσφυγες του Εμφυλίου, η πραγματική ιστορία είναι πολύ παλαιότερη. Οι ρίζες της ξεπερνούν τους επτά αιώνες, με ελληνικές παροικίες να μαρτυρούνται ήδη από τον 15ο και 16ο αιώνα σε πόλεις όπως το Λβιβ, η Κρακοβία, το Πόζναν και το Τορούν. Έμποροι από τη Μακεδονία, την Ήπειρο, την Κρήτη και τη Χίο εγκαταστάθηκαν εκεί μόνιμα, αφήνοντας ίχνη στον πολιτισμό και το εμπόριο της εποχής.
Το νεότερο κεφάλαιο γράφτηκε μετά το τέλος του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου: από το 1949 έως το 1951, περίπου 12.300 άτομα από την Ελλάδα κατέφυγαν στην Πολωνία, από τους οποίους το ένα τέταρτο ήταν παιδιά. Εγκαταστάθηκαν σε πόλεις όπως το Ζγκοζέλετς, η Βαρσοβία και το Βρότσλαβ, και έχτισαν εκεί κοινότητες που επιβίωσαν και άνθισαν μέσα στις δεκαετίες.
Η απόφαση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ακόμη στενότερη συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες και ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τον ελληνισμό της Πολωνίας.Πρεσβεία της Ελλάδας στη Βαρσοβία
Η αναγνώριση αυτή δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική αλλαγή. Είναι η επίσημη επιβεβαίωση μιας παρουσίας που κράτησε αιώνες, πέρασε από πολέμους και εξορίες, και κατάφερε να παραμείνει ζωντανή.