Του Θοδωρή Σπηλιώτη
Σαν σήμερα 21 Οκτωβρίου 1912, η πόλη της Πρέβεζας απελευθερώνεται από τον Ελληνικό στρατό, έπειτα από 5 αιώνες σκλαβιάς.
Η Πρέβεζα είναι πόλη της Ηπείρου και βρίσκεται στο νότιο τμήμα της. Από το 1463, βρισκόταν υπό Οθωμανική κατοχή.
Στις 5 Οκτωβρίου 1912, η Ελλάδα κύρηξε τον πόλεμο στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Μια από τις βασικές επιδιώξεις ήταν η απελευθέρωση της Ηπείρου.
Στις 6 Οκτωβρίου 1912, ένα απόσπασμα από τον συνοριακό στρατό της Άρτας, ενώθηκε με ένα τάγμα Πεζικού και με μια ορεινή πυροβολαρχία. Μαζί πέρασαν τον ποταμό Άραχθο, νίκησαν τις Οθωμανικές περιπόλους και κατέλαβαν τα υψώματα του Γρίμποβου.
Στις 12 Οκτωβρίου οι Ελληνικές δυνάμεις προχώρησαν πιο δυτικά και απελευθέρωσαν την Φιλιππιάδα, μια κωμόπολη της Πρέβεζας. Στις 17 Οκτωβρίου, οι Ελληνικές δυνάμεις ενισχύθηκαν από δύο Κρητικά τάγματα και απέκοψαν την επικοινωνία της Οθωμανικής φρουράς της Πρέβεζας με το εσωτερικό. Πλέον η αντίστροφη μέτρηση για την απελευθέρωση της Πρέβεζας πλησίαζε.
Στις 19 Οκτωβρίου, συγκροτήθηκε ένα οργανωμένο στρατιωτικό απόσπασμα και βάδισε προς την Πρέβεζα. Στις 20 Οκτωβρίου δόθηκε και η επίσημη εντολή από το Γενικό Επιτελείο Στρατού να απελευθερώσουν την Πρέβεζα.
Στο φρούριο της αρχαίας Νικόπολης, δόθηκε αποφασιστική μάχη, κατά την οποία το Ελληνικό απόσπασμα νίκησε τους Οθωμανούς. Μετά από αυτή την ήττα, οι Οθωμανοί αποφάσισαν να παραδώσουν την Πρέβεζα στον Ελληνικό στρατό.
Το πρωί της 21ης Οκτωβρίου, έφτασε επιτροπή στις Ελληνικές γραμμές από προξένους της Πρέβεζας, όπου συζήτησαν τους όρους παράδοσης της πόλεως. Στις 2 το μεσημέρι το 111/15 τάγμα του Ελληνικού Πεζικού απελευθέρωσε την Πρέβεζα.
Η Πρέβεζα μετά από πέντε αιώνες σκλαβιάς ενώθηκε με το Ελληνικό κράτος. Η απελευθέρωση ολόκληρης της Ηπείρου κόντευε να πραγματοποιηθεί. Αξίζει όμως να αναφερθεί ότι την ίδια ημέρα το αντιτορπιλικό πολεμικό πλοίο του Ελληνικού στόλου {{ Ιέραξ}}, με καπετάνιο τον αντιπλοίαρχο Αντώνιο Βρατσάνο, απελευθέρωσε το Ελληνικό νησί των Ψαρών, βάζοντας τέλος στην Οθωμανική κατοχή.