του Θοδωρή Σπηλιώτη
Σαν σήμερα 27 Αυγούστου 479 π.Χ., οι Έλληνες νίκησαν τους Πέρσες στην πεδιάδα των Πλαταιών και τους απομάκρυναν από τον ελλαδικό χώρο.
Η μεγάλη Περσική αυτοκρατορία ξεκίνησε από τα βάθη της Ανατολής τον 6ο αιώνα π.Χ. και σταδιακά εξαπλώθηκε σε όλη την Μικρά Ασία και έφτασε ως την Θράκη.
Έκτοτε προσπάθησε να κατακτήσει την Ελλάδα. Μάλιστα το 480π.Χ., ο βασιλιάς της Περσίας Ξέρξης κατάφερε να μεγαλώσει την αυτοκρατορία. Προχώρησε πέρα από την Θράκη και έφτασε στην Αθήνα, την οποία κατέλαβε χωρίς μάχη. Οι Αθηναίοι ωστόσο είχαν φύγει από την πόλη τους και είχαν οχυρωθεί στο νησί της Σαλαμίνας, όπου ο στρατηγός τους ο Θεμιστοκλής ηγήθηκε του στόλου των Ελλήνων και κατατρόπωσε τους Πέρσες.
Ο βασιλιάς Ξέρξης έφυγε ταπεινωμένος από την Αθήνα και γύρισε πίσω στην Περσία, αφήνοντας πίσω τον στρατό του, να συνεχίσει την προσπάθεια με στρατηγό τον γαμπρό του τον Μαρδόνιο. Ο Μαρδόνιος εγκατέλειψε την Αθήνα και οχυρώθηκε στην Θήβα.
Οι Αθηναίοι επέστρεψαν και ξεκίνησαν να φτιάχνουν από την αρχή την πόλη τους. Ο Θεμιστοκλής όμως ήξερε ότι οι Πέρσες θα έκαναν νέα επίθεση στους Έλληνες.
Αποφάσισε έτσι, να επισκεφτεί την Σπάρτη, όπου συνομίλησε με τον αντιβασιλέα της τον Παυσανία. Του πρότεινε να συμμαχήσουν και να επιτεθούν μαζί στο Περσικό στρατό. Ο Παυσανίας που οχύρωσε τον Ισθμό της Κορίνθου, δεν συμφώνησε με τον Θεμιστοκλή.
Ο Μαρδόνιος βρήκε την ευκαιρία και έστειλε στην εκκλησία του Δήμου δύο εκπροσώπους του, οι οποίοι πρότειναν στους Αθηναίους να συνάψουν συμμαχία.Ο Αριστείδης ο Αθηναίος τους απάντησε ότι μόνο όταν ο ήλιος αλλάξει τροχιά θα συμμαχούσαν.με τους Πέρσες.
Ο Μαρδόνιος θύμωσε με την απάντηση και αποφάσισε να τους επιτεθεί. Οι Αθηναίοι που ακόμα δεν ήταν έτοιμοι για μάχη, έφυγαν από την Αθήνα και οχυρώθηκαν στην Σαλαμίνα και στην Τροιζήνα. Για δεύτερη φορά οι Πέρσες κατέστρεψαν την πόλη των Αθηνών.
Τότε ο Παυσανίας άλλαξε γνώμη. Ξεκίνησε από την Σπάρτη με 5.000 οπλίτες και έφθασε στα Μέγαρα. Εκεί τον ακολούθησαν αρχικά 3.000 Μεγαρείς και στην συνέχεια τον ακολούθησαν 8.000 Αθηναίοι οπλίτες με στρατηγό τον Αριστείδη. Ο Ελληνικός στρατός πέρασε την Αττική και έφτασε στον Κιθαιρώνα, όπου στρατοπέδευσε.
Ο Μαρδόνιος έστειλε μια ομάδα του ιππικού, με επικεφαλής τον Μασίστιο να επιτεθεί στον ελληνικό στρατό, αλλά οι Μεγαρείς μαζί με 300 Αθηναίους απώθησαν τους επιτιθέμενους και σκότωσαν τον αρχηγό τους.
Μετά από την μάχη, οι Έλληνες κατέβηκαν στην πεδιάδα κοντά στις Πλαταιές, όπου περίμεναν την επίθεση των Περσών.
Έντεκα ημέρες πέρασαν χωρίς να ξεκινήσει η μάχη. Το βράδυ της ίδιας ημέρας, ο Έλληνας βασιλιάς της Μακεδονίας Αλέξανδρος Α, ο οποίος είχε αναγκαστεί να υποταχθεί στους Πέρσες γιατί είχε μικρό στράτευμα και δεν μπορούσε να τους πολεμήσει, έφυγε κρυφά από τον Περσικό στρατό και συνάντησε τον Παυσανία και τον Αριστείδη. Εκεί τους ενημέρωσε ότι ο Μαρδόνιος θα ξεκινούσε την επίθεση τα ξημερώματα. Οι Έλληνες στρατηγοί τότε διαίρεσαν τον στρατό σε τρία τμήματα και περίμεναν το πρωί.
Τα ξημερώματα της 27ης Αυγούστου 479 π.Χ., ο Μαρδόνιος διέταξε επίθεση. Όμως μετά από λανθασμένη συννενόηση οι Αθηναίοι προχώρησαν προς την κοιλάδα με αποτέλεσμα οι Σπαρτιάτες μαζί με τους Τεγεάτες να μείνουν μόνοι τους.
Οι Πέρσες επιτέθηκαν όλοι ενάντια στους Σπαρτιάτες. Οι Σπαρτιάτες οχυρώθηκαν πίσω από έναν λόφο κοντά στον ναό του Ηρακλή και κρύφτηκαν πίσω από τους τεράστιους βράχους. Οι Πέρσες έφτασαν κοντά τους και ξεκίνησαν να τους ρίχνουν βέλη, χωρίς να μπορούν να τους πετύχουν.
Λίγο αργότερα ο Παυσανίας διέταξε έφοδο. Ο Πελοποννησιακός στρατός έσπασε την γραμμή των Περσών, και οι Πέρσες υποχώρησαν έντρομοι. Από τους τριακόσιους χιλιάδες Πέρσες γλύτωσαν οι πενήντα χιλιάδες. Στην μάχη σκοτώθηκε και ο αρχηγός τους ο Μαρδόνιος και οι Πέρσες τράπηκαν σε φυγή.
Οι Αθηναίοι κατά την διάρκεια της μάχης πολέμησαν στην κοιλάδα που είχαν βρεθεί , μετά την κακή συνεννόηση ενάντια στους Θηβαίους που δυστυχώς είχαν προδώσει την Ελλάδα και είχαν συμμαχήσει με τους Πέρσες . Μετά την επικράτηση και των Αθηναίων η μάχη, τελείωσε οριστικά
Στις Πλαταιές διαλύθηκε το μεγάλο όνειρο του Ξέρξη να κατακτήσει την Ελλάδα. Η μεγάλη νίκη πιστώνεται στον στρατηγό Παυσανία, ο οποίος οδήγησε τους Έλληνες σε έναν μεγάλο θρίαμβο.