Την Κυριακή, 24 Μαΐου 2026, στον Ιερό Ναό Αγίας Κυριακής Κρύας Βρύσης, μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, τελέσθηκε Ιερό Μνημόσυνο από μέλη της Ενωμένης Ρωμηοσύνης, για δύο σημαντικές και τραγικές σελίδες της ιστορίας του Ελληνισμού: την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453) και τη Γενοκτονία των Ποντίων.
Ακολούθησε ομιλία του εκπαιδευτικού Μαυρίδη Χαρίλαου, στην οποία έγινε αναφορά στη σημασία της ιστορικής μνήμης, στη διατήρηση της εθνικής και θρησκευτικής μας ταυτότητας, καθώς και στα πνευματικά διδάγματα που προκύπτουν από τα γεγονότα αυτά. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στην Άλωση της Βασιλεύουσας, υπό το πρίσμα της εκκλησιαστικής παράδοσης, η οποία τονίζει ότι οι δοκιμασίες επιτρέπονται από τον Θεό ως αφορμές πνευματικού προβληματισμού, μετάνοιας και επιστροφής προς Αυτόν.
Παράλληλα, τιμήθηκε η μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ποντίων, οι οποίοι υπέστησαν διωγμούς, μαρτύρια και ξεριζωμό, παραμένοντας πιστοί στις αξίες της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού.
Μετά την ολοκλήρωση της ομιλίας, ο εφημέριος του Ναού, Αρχιμανδρίτης π. Δαβίδ Πασατάς, έλαβε τον λόγο και, εμφανώς συγκινημένος, εξέφρασε τη συμφωνία του με το περιεχόμενο των αναφορών και των πνευματικών μηνυμάτων που παρουσιάστηκαν. Τόνισε τη σημασία της ιστορικής μνήμης, της ενότητας και της διαρκούς πνευματικής εγρήγορσης, ώστε τα διδάγματα της ιστορίας να αποτελούν οδηγό για το παρόν και το μέλλον.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε μέσα σε κλίμα σεβασμού και συγκίνησης, με την ευχή να παραμένει ζωντανή η μνήμη των προγόνων μας και να εμπνέει τις νεότερες γενιές.
Αιωνία η μνήμη των θυμάτων της Αλώσεως και της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας για τη Γενοκτονία των Ποντίων και την Άλωση της Βασιλεύουσας.
Σήμερα, η μνήμη μας στρέφεται σε δύο βαθιά χαραγμένες πληγές του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας: την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 και τη Γενοκτονία των Ποντίων.
Η Βασιλεύουσα, η καρδιά της Ρωμιοσύνης και της Ορθόδοξης πίστης, έπεσε στα χέρια των Οθωμανών Τούρκων στις 29 Μαΐου 1453. Δεν ήταν μόνο η πτώση μιας αυτοκρατορίας· ήταν ένα γεγονός που συγκλόνισε όλο τον χριστιανικό κόσμο. Η Εκκλησία μας όμως πάντοτε βλέπει την ιστορία όχι μόνο πολιτικά ή στρατιωτικά, αλλά και πνευματικά.
Οι Πατέρες και πολλοί άγιοι μας υπενθυμίζουν ότι όταν ο άνθρωπος απομακρύνεται από τον Θεό, όταν κυριαρχούν η αμαρτία, η αδικία, η υπερηφάνεια και η πνευματική αδιαφορία, τότε ο Θεός επιτρέπει δοκιμασίες, όχι από εκδίκηση, αλλά για παιδαγωγία και μετάνοια. Έτσι και για την Άλωση, πολλοί μίλησαν για μια κοινωνία που είχε χάσει το πνευματικό της κέντρο, που είχε διχαστεί και απομακρυνθεί από τη ζωή της μετανοίας και της αγάπης του Θεού. Και ο Θεός επέτρεψε αυτό το οδυνηρό γεγονός μέσα στο σχέδιο της θείας οικονομίας.
Όμως η Ρωμιοσύνη δεν χάθηκε. Η πίστη κράτησε όρθιο το Γένος στα δύσκολα χρόνια της σκλαβιάς. Οι ναοί, τα μοναστήρια, οι κρυφές προσευχές των μανάδων και των παππούδων κράτησαν ζωντανή την ελπίδα.
Και λίγους αιώνες αργότερα, ο Ελληνισμός του Πόντου γνώρισε μια νέα τραγωδία. Χιλιάδες αδελφοί μας ξεριζώθηκαν, βασανίστηκαν και σφαγιάστηκαν μόνο επειδή ήταν Έλληνες και Ορθόδοξοι Χριστιανοί. Η Γενοκτονία των Ποντίων δεν είναι μόνο ιστορική μνήμη· είναι μαρτυρία πίστης, αντοχής και αξιοπρέπειας. Οι άνθρωποι αυτοί κράτησαν μέχρι τέλους τον Σταυρό και την πίστη τους στον Χριστό.
Σήμερα, λοιπόν, δεν θυμόμαστε αυτά τα γεγονότα με μίσος ή εκδίκηση. Τα θυμόμαστε με προσευχή, με σεβασμό προς τους προγόνους μας και κυρίως με αυτοκριτική και μετάνοια. Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όταν οι άνθρωποι απομακρύνονται από τον Θεό, έρχονται πνευματικές και εθνικές συμφορές. Όταν όμως υπάρχει πίστη, ενότητα και μετάνοια, τότε υπάρχει ελπίδα και αναγέννηση.
Ας κρατήσουμε ζωντανή την Ορθόδοξη πίστη μας, την αγάπη προς την πατρίδα και τη μνήμη των προγόνων μας. Και ας παρακαλέσουμε τον Θεό να αναπαύει τις ψυχές όλων όσοι χάθηκαν και να φωτίζει κι εμάς να ζούμε με μετάνοια, ταπείνωση και αγάπη.
Αιωνία τους η μνήμη.
