Δραματική απόκλιση της Ελλάδας από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ στο α’ τρίμηνο του 2026. Το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα μειώθηκε κατά 3,6%. Οι αιτίες της υποχώρησης.
Σε πλήρη αντιδιαστολή με τη γενική τάση που επικρατεί στις αναπτυγμένες οικονομίες κινήθηκε η Ελλάδα κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, καταγράφοντας τη σημαντικότερη υποχώρηση στο πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών ανάμεσα στα κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ. Την ίδια ώρα που ο δείκτης στο σύνολο του Οργανισμού συνέχισε να κινείται σε θετικό έδαφος, η εγχώρια αγορά βρέθηκε αντιμέτωπη με μια αισθητή κάμψη της αγοραστικής δύναμης των πολιτών.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσίευσε ο ΟΟΣΑ, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών υποχώρησε κατά 3,6% σε τριμηνιαία βάση κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου 2026. Η επίδοση αυτή κατατάσσει την Ελλάδα στην πρώτη θέση μεταξύ των 21 χωρών με διαθέσιμα στοιχεία για τη συγκεκριμένη περίοδο, εμφανίζοντας τη μεγαλύτερη πτώση.
Πίσω από την Ελλάδα ακολούθησε η Αυστρία, η οποία κατέγραψε επίσης σημαντική υποχώρηση της τάξεως του 2,8%. Η μέτρηση αυτή θεωρείται από τους αναλυτές ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς αποτυπώνει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αφού συνυπολογιστεί ο αντίκτυπος των μεταβολών των τιμών και του πληθωρισμού. Με τον τρόπο αυτό, ο δείκτης προσφέρει μια πολύ πιο ακριβή εικόνα για την πραγματική οικονομική δυνατότητα των πολιτών να προβούν σε καταναλωτικές δαπάνες ή σε αποταμίευση σε σχέση με τους γενικούς δείκτες ανάπτυξης του ΑΕΠ.
Οι δύο βασικοί παράγοντες πίσω από τη βουτιά
Στη σχετική ανάλυσή του, ο ΟΟΣΑ αποδίδει την αρνητική αυτή εξέλιξη για την ελληνική οικονομία κυρίως σε δύο συγκεκριμένους παράγοντες: τη μείωση του καθαρού εισοδήματος από περιουσία και τον περιορισμό των κοινωνικών παροχών. Η υποχώρηση των δύο αυτών κατηγοριών συμπίεσε το τελικό διαθέσιμο ποσό που φθάνει στις τσέπες των νοικοκυριών, ακυρώνοντας τις όποιες θετικές επιδράσεις από άλλες πηγές εισοδήματος.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η συγκράτηση του κόστους διαβίωσης παραμένει κομβικό ζητούμενο, καθώς οι απώλειες στο πραγματικό εισόδημα επηρεάζουν άμεσα την εγχώρια ζήτηση και την κατανάλωση.
Η εικόνα στον ΟΟΣΑ και οι χώρες που ξεχώρισαν
Στον αντίποδα, η συνολική εικόνα στον ΟΟΣΑ παρέμεινε θετική, αν και σημειώθηκε αισθητή επιβράδυνση στον ρυθμό αύξησης. Το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών στον Οργανισμό αυξήθηκε κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι ανόδου 0,6% που είχε καταγραφεί το τελευταίο τρίμηνο του 2025. Παράλληλα, το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 0,3% (από 0,2% το προηγούμενο τρίμηνο).
Από τις 21 χώρες με διαθέσιμα δεδομένα, στις 13 καταγράφηκε αύξηση του πραγματικού εισοδήματος και στις 8 σημειώθηκε μείωση.
Εντυπωσιακή αύξηση κατέγραψε η Ουγγαρία με άλμα 6%, εξέλιξη που οφείλεται κυρίως στην ισχυρή άνοδο των αμοιβών των εργαζομένων κατά 6,3%. Παράλληλα, στη Χιλή το πραγματικό εισόδημα ενισχύθηκε κατά 4,8%.
Τι συνέβη στις μεγάλες οικονομίες του G7
Όσον αφορά τις ισχυρότερες οικονομίες του πλανήτη, την ομάδα των G7, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα σημείωσε μέση αύξηση 0,2%. Στο εσωτερικό της ομάδας, ωστόσο, καταγράφηκαν σημαντικές διαφοροποιήσεις.
Η Ιταλία ξεχώρισε θετικά καταγράφοντας άνοδο 0,8%, ανατρέποντας την αρνητική τροχιά του προηγούμενου τριμήνου (-0,9%). Στη Γερμανία, τις ΗΠΑ και τον Καναδά, το πραγματικό εισόδημα αυξήθηκε ήπια κατά 0,2%.
Στον αντίποδα, στη Βρετανία σημειώθηκε μείωση 0,8%, παρά το γεγονός ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας αυξήθηκε κατά 0,6%, αποδεικνύοντας ότι η οικονομική μεγέθυνση δεν μεταφράζεται πάντα σε ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών. Τέλος, στη Γαλλία καταγράφηκε οριακή υποχώρηση κατά 0,1%.