Γράφει ο
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΝΕΤΗΣ
Η ιστορία ξεκινά με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας (η πρώην στρατιωτική συμμαχία χωρών της Ανατολικής Ευρώπης) το 1991. Ακολούθησε η δημιουργία του ευρώ ως νόμισμα μιας ενοποίησης και η εδραίωση του ΝΑΤΟ υπό την αμερικανική ηγεμονία. Το 1999, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Τσεχική Δημοκρατία προσχώρησαν στη στρατιωτική συμμαχία. Το επιχείρημα ήταν ότι χρειάζονταν προστασία από την απειλή που έθετε η Μόσχα. Ένα επιχείρημα που τότε ήταν απλώς παράλογο. Πριν και γύρω στο 2000, η Ρωσία περνούσε μια πολιτική, κοινωνική και οικονομική κατάρρευση. Εσωτερικοί πόλεμοι μείωσαν τις δυνάμεις της. Υπήρχαν εβδομάδες που η κεντρική κυβέρνηση δεν μπορούσε να πληρώσει τους μισθούς των υπαλλήλων της. Το ερώτημα εκείνη την εποχή ήταν αν η Ρωσία θα μπορούσε να επιβιώσει και όχι αν συνιστούσε απειλή.
Μεταξύ 2002 και 2017, στο ΝΑΤΟ εντάχθηκαν 14 άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένου του Μαυροβουνίου, το οποίο δεν πληρούσε καμία από τις προϋποθέσεις που απαιτούσαν οι Βρυξέλλες για την είσοδο. Το ΝΑΤΟ λειτουργούσε ήδη ως όργανο της Ουάσιγκτον για την ευρωπαϊκή επέκταση. Το 2014, η CIA και μέρος της ουκρανικής ολιγαρχίας υποκίνησαν ένα πραξικόπημα στο Κίεβο. Ο στόχος ήταν σαφής: να εκλείψει η επιλογή της ουδετερότητας της Ουκρανίας. Επί πλέον δόθηκαν υποσχέσεις για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Από το 2015, ο Πούτιν είχε προειδοποιήσει για τα όρια της επέκτασης της Ατλαντικής συμμαχίας, με την Ουκρανία και τη Γεωργία να αντιπροσωπεύουν για τη Μόσχα, μια ζώνη εθνικής ασφάλειας. Η Ουάσιγκτον αγνόησε την προειδοποίηση και υποστήριξε την άνοδο μιας ρωσοφοβικής δύναμης στην Ουκρανία. Ο Ζελένσκι θα ήταν το πειθήνιο όργανό της. Μέσα σε μήνες, η ρωσική γλώσσα απαγορεύτηκε, τα πολιτικά κόμματα που υποστήριζαν την ουδετερότητα τέθηκαν εκτός νόμου και άρχισαν τα πογκρόμ κατά των ανατολικών περιοχών της Ουκρανίας. Η Ουάσιγκτον φαινόταν πεπεισμένη ότι ένας τοπικός πόλεμος, σε συνδυασμό με στοχευμένες κυρώσεις, θα αποδυνάμωνε και θα γονάτιζε την οικονομία της, ελπίδες που διαψεύστηκαν.
Ο εγκλωβισμός της Σοβιετικής Ένωσης στο Αφγανιστάν
Η στρατηγική που επέτρεψε στις ΗΠΑ να βγουν νικήτριες από τον Ψυχρό Πόλεμο, ήταν να εγκλωβίσουν τη Σοβιετική Ένωση στο Αφγανιστάν, ώστε να καταναλώσει τους πόρους της σε μια εξαντλητική στρατιωτική αντιπαράθεση. Αυτό το μοντέλο ενέπνευσε το νέο σχέδιο που εκπονήθηκε το 2019: «Υπερέκταση και ανισορροπία της Ρωσίας», δηλαδή αναγκάζοντας τον αντίπαλο να υπερεκταθεί, ώστε να του προκαλέσει ανισορροπία. Πρώτα απ’ όλα –καθορίζει το σχέδιο– η Ρωσία πρέπει να δεχθεί επίθεση από την πιο ευάλωτη πλευρά, αυτή της οικονομίας της που εξαρτάται έντονα από τις εξαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου: για το σκοπό αυτό πρέπει να χρησιμοποιηθούν εμπορικές και οικονομικές κυρώσεις και ταυτόχρονα, η Ευρώπη πρέπει να μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, αντικαθιστώντας το με υγροποιημένο φυσικό αέριο των ΗΠΑ.
Στον ιδεολογικό και πληροφοριακό τομέα, είναι απαραίτητο να ενθαρρυνθούν εσωτερικές διαμαρτυρίες και ταυτόχρονα να υπονομευθεί η εικόνα της Ρωσίας προς τα έξω. Ως μέρος αυτής της στρατηγικής σχεδιάστηκε η παροχή στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία, με προϋπόθεση η σύγκρουση να βαθμολογηθεί προσεκτικά για να αυξηθεί το κόστος προς τη Ρωσία, χωρίς να προκαλέσει μια πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση στην οποία η Μόσχα, λόγω εγγύτητας, θα είχε σημαντικά πλεονεκτήματα.
Σύμφωνα με την αντίληψη της Δύσης πρέπει να ολοκληρωθεί το έργο που ξεκίνησε το 1991 (διάλυση της ΕΣΣΔ). Πρέπει να επιδιωχθεί η πλήρης αποαποικιοποίησης της Ρωσίας. Ο βραβευμένος με Νόμπελ και πρώην πρόεδρος της Πολωνίας Λεχ Βαλέσα είχε υποστηρίξει την απόσχιση των «60 λαών που αποικίστηκαν από τη Ρωσία», έτσι ώστε η Ρωσία να περιοριστεί σε μια χώρα περίπου 50 εκατομμυρίων κατοίκων σε αντίθεση με μια χώρα των 140 εκατομμυρίων που είναι σήμερα. Από τη πλευρά της όμως η Μαρλέν Λαρουέλ, Διευθύντρια και Καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Ευρωπαϊκών, Ρωσικών και Ευρασιατικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο George Washington και συγγραφέας του βιβλίου «Είναι η Ρωσία Φασιστική; Ξετυλίγοντας την προπαγάνδα Ανατολής και Δύσης», υποστηρίζει ότι αν και οι ρωσικές περιοχές είναι απογοητευμένες από τον αυξανόμενο συγκεντρωτισμό από τη Μόσχα, καμία από αυτές δεν είναι υπέρ της απόσχισης και τυγχάνει να αντιμετωπίζουν την παραμονή τους στην Ρωσία πατριωτικά.
Η κατάρρευση της Ρωσίας πλήγμα για τη διεθνή ασφάλεια
Το σχέδιο για την κατάρρευση της Ρωσίας είναι μια λανθασμένη στρατηγική, που βασίζεται στην έλλειψη γνώσης, του τι συνδέει τη ρωσική κοινωνία σε όλη της την ποικιλομορφία. Το πιο σημαντικό, μια τέτοια στρατηγική επίσης δεν θεωρεί, ότι η διάλυση της Ρωσίας θα ήταν καταστροφική για τη διεθνή ασφάλεια. Μια κατάρρευση θα προκαλούσε αρκετούς εμφυλίους πολέμους. Τα νέα κράτη θα μάχονταν μεταξύ τους για τα σύνορα και τα οικονομικά περιουσιακά στοιχεία. Οι ελίτ της Μόσχας, που ελέγχουν ένα τεράστιο πυρηνικό οπλοστάσιο, θα αντιδρούσαν βίαια στα σχέδια απόσχισης. Οι υπηρεσίες ασφαλείας και οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου θα συνέτριβαν κάθε προσπάθεια εκδημοκρατισμού, εάν αυτό σήμαινε επανάληψη του διαμελισμού της Σοβιετικής Ένωσης.
Ακόμη και ο Χένρι Κίσινγκερ, ο οποίος έχει διατυπώσει απόψεις κατά της Ρωσίας στο παρελθόν, έγραψε δύο άρθρα διαδοχικά το Δεκέμβριο του 2022 στο «The Spectator», υποστηρίζοντας: «Το προτιμώμενο αποτέλεσμα για ορισμένους είναι μια Ρωσία που θα αποδυναμωθεί από τον πόλεμο. Διαφωνώ…. η διάλυση της Ρωσίας ή η καταστροφή της ικανότητάς της για στρατηγική πολιτική θα μπορούσε να μετατρέψει την επικράτειά της, που περιλαμβάνει 11 ζώνες ώρας σε αμφισβητούμενο κενό. Όλοι αυτοί οι κίνδυνοι θα επιδεινωθούν από την παρουσία χιλιάδων πυρηνικών όπλων που καθιστούν τη Ρωσία μία από τις δύο μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις του κόσμου».
Επιπρόσθετα τίθενται εν αμφιβόλλω τα γεωστρατηγικά οφέλη για τις ΗΠΑ, στην περίπτωση κατάρρευσης της Ρωσίας. Εάν μια σειρά από νέα κράτη επρόκειτο να δημιουργηθούν στην αχανή, πλούσια σε πόρους, αλλά αραιοκατοικημένη Ανατολή της Ρωσίας, θα ελλόχευε ο κίνδυνος να γίνουν πιθανώς δορυφόροι της Κίνας. Αντίθετα, μια ενοποιημένη Ρωσία μπορεί να αποσπάσει μέρος της στρατηγικής προσοχής του Πεκίνου μακριά από τον Ειρηνικό. Μία ακόμη παράμετρος που πρέπει να επισημανθεί είναι, μήπως η πατερναλιστική παρόρμηση της Ουάσιγκτον να διαλύσει μία άλλη χώρα, θα μπορούσε να διαβρώσει την πολυεθνική κρατική οντότητα των ΉΠΑ. Τί θα γινόταν επίσης αν η Κίνα ή η Ρωσία προσπαθούσαν να αναγκάσουν τις ΗΠΑ να επιστρέψουν το μισό Μεξικό που προσάρτησαν, συμπεριλαμβανομένης της Καλιφόρνιας, που τώρα είναι η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο; Ή ακόμη να επιστραφείι η υπόλοιπη χώρα των ΗΠΑ στους αρχικούς της ιδιοκτήτες, οι οποίοι εξακολουθούν να υπόκεινται καταπίεση.
Ο οραματισμός του Μπρεζίνσκι
Αξιολογώντας επίσης τους οραματισμούς του Μπρεζίνσκι, μία «χαλαρά Συνομοσπονδιακή Ρωσία» θα ήταν ένα έθνος χωρίς δόντια, εξαρτημένο, ανίκανο να υπερασπιστεί τα σύνορά του ή την κυριαρχία του. Δεν θα μπορούσε να εμποδίσει ισχυρότερες χώρες να εισβάλουν, να καταλάβουν και να δημιουργήσουν στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός της. Ούτε θα μπορούσε να ενώσει τους ανόμοιους ανθρώπους της κάτω από ένα ενιαίο έμβλημα ή να επιδιώξει ένα «ενιαίο» θετικό όραμα για το μέλλον της χώρας. Μια συνομοσπονδιακή Ρωσία – κατακερματισμένη σε μικρότερα τμήματα – θα επέτρεπε ασφαλώς στις Ηνωμένες Πολιτείες να διατηρήσουν τον κυρίαρχο ρόλο τους στην περιοχή, χωρίς την απειλή πρόκλησης ή αναστάτωσης. Και αυτός φαίνεται να ήταν ο πραγματικός στόχος του Μπρεζίνσκι, όπως επισημαίνεται σε απόσπασμα από το magnum έργο του «Η Μεγάλη Σκακιέρα». Να τι λέει:
«Για την Αμερική, το κύριο γεωπολιτικό έπαθλο είναι η Ευρασία. H παγκόσμια πρωτοκαθεδρία της Αμερικής εξαρτάται άμεσα από τη διάρκεια και την αποτελεσματικότητα της υπεροχής της στην ευρασιατική ήπειρο». Ο Μπρεζίνσκι συνοψίζει συνοπτικά τις αμερικανικές φιλοδοξίες, που έχουν στόχο την εδραίωση της πρωτοκαθεδρίας στην πιο ευημερούσα και πολυπληθέστερη περιοχή του κόσμου, την Ευρασία. Και για να γίνει αυτό, η Ρωσία πρέπει να αποδεκατιστεί και να διαιρεθεί, οι ηγέτες της πρέπει να ανατραπούν και να αντικατασταθούν και οι τεράστιοι πόροι της πρέπει να μεταφερθούν στη σιδερένια πυγμή των παγκόσμιων υπερεθνικών που θα τους χρησιμοποιήσουν για να διαιωνίσουν τη ροή του πλούτου από την Ανατολή στη Δύση». Με άλλα λόγια, η Μόσχα θα έπρεπε να αποδεχθεί τον ταπεινό της ρόλο στη νέα τάξη πραγμάτων, ως η de facto εταιρεία αερίου και εξόρυξης της Αμερικής.
Οι ρωσοφοβικές πολιτικές της Δύσης που στοχεύουν στην διάλυση της μεγαλύτερης χώρας του κόσμου, αν επιτύχουν το στόχο τους, θα έχουν σαν αποτέλεσμα να οδηγηθεί η Ρωσία σε αχαρτογράφητα νερά. Ελάχιστοι, αναλυτές έχουν εικάσει πώς θα έμοιαζε η Ρωσία χωρισμένη, όπως η Γιουγκοσλαβία. Αν μπορείτε να φανταστείτε τι συνέβη μετά την πτώση της Ρώμης, δεν θα πρέπει να είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς δεκάδες διψασμένους για εξουσία ντόπιους ολιγάρχες να αντιμάχονται για την εξουσία. Έχει σκεφτεί κανείς ποιο μπορεί να είναι το αποτέλεσμα από δύο δωδεκάδες πυρηνικά οπλισμένα υποκράτη; Τι θα έπαιρνε τη θέση της σύγχρονης Ρωσίας; Το αφήνω στη φαντασία σας. Το πρόβλημα στο επίκεντρο είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και οι σύμμαχοί τους, που περιστοιχίζονται σε μια μαύρη τρύπα, που κανείς δεν έχει εξερευνήσει. Και είμαστε όλοι μαζί για τη βόλτα στο χάος….