Σιδηρόκαστρο – Το σιδερένιο κάστρο

Βρισκόμαστε στον Σιδηρόκαστρο του νομού Σερρών. Αντικρίζοντας το Σιδηρόκαστρο, την πρωτεύουσα της Σιντικής, το βλέμμα αναπόφευκτα στρέφεται ψηλά. Σε ένα βραχώδες ύψωμα 155 μέτρων, γνωστό ως Ισσάρι—όνομα που προέρχεται από το τουρκικό «Δεμίρ Χισσάρ», δηλαδή Σιδηρόκαστρο—δεσπόζει ένα μνημείο αιώνων: το Βυζαντινό Κάστρο . Ιστορικά Στοιχεία Η ιστορία του φρουρίου χάνεται στα βάθη των αιώνων. Οι πρώτες αναφορές κάνουν λόγο για την ίδρυσή του τον 6ο αιώνα μ.Χ., κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Ιουστινιανού του Μεγάλου (527-565 μ.Χ.). Η στρατηγική του θέση ήταν κομβική: έλεγχε την πρόσβαση προς τη νοτιοδυτική Βουλγαρία, τον ποταμό Στρυμόνα και τον ευρύτερο Σερραϊκό κάμπο. Σταθμός ορόσημο στην ιστορία του υπήρξε το 1014 μ.Χ., όταν ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β’ ο Βουλγαροκτόνος χρησιμοποίησε το κάστρο ως βάση κατά τη διάρκεια της περίφημης «Μάχης του Κλειδίου» εναντίον των Βουλγάρων του τσάρου Σαμουήλ. Η οχύρωση του ενισχύθηκε σημαντικά εκείνη την περίοδο. Η τελική του μορφή και ολοκλήρωση αποδίδεται στον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Γ’ Παλαιολόγο (1328-1341 μ.Χ.) κατά την Υστεροβυζαντινή περίοδο, οπότε και λέγεται ότι απέκτησε το όνομα Σιδηρόκαστρο, λόγω των ισχυρών του τειχών. Αρχιτεκτονικά Στοιχεία: Το κάστρο ακολουθεί ένα ακανόνιστο, περίεργο σχήμα, προσαρμοσμένο πλήρως στο φυσικό ανάγλυφο του λόφου. Η συνολική του έκταση έφτανε περίπου τα 44 στρέμματα, με την περίμετρο των τειχών να ξεπερνά τα 1100 μέτρα. Η οχύρωση ήταν διπλή: Διέθετε εσωτερικό και εξωτερικό οχυρωματικό περίβολο, ενισχυμένο με κυκλικούς και τετράπλευρους πύργους σε απόσταση 40-50 μέτρων ο ένας από τον άλλο. Στο ψηλότερο σημείο βρισκόταν η Ακρόπολη, όπου στεγάζονταν οι διοικητικές υπηρεσίες. Σήμερα, παρόλο που μεγάλο μέρος του έχει καταρρεύσει, στην ανατολική πλευρά διασώζονται τμήματα τειχών σε ύψος έως και 8 μέτρα. Στον εσωτερικό περίβολο, κοντά στην κεντρική πύλη, σώζεται μια μεγάλη κυκλική δεξαμενή, με διάμετρο περίπου 4 μέτρα και βάθος 5,40 μέτρα, η οποία ήταν χτισμένη στη βάση ενός μεγάλου κυκλικού πύργου. Τα τοιχώματά της είναι κατασκευασμένα από λίθους με παρεμβαλλόμενους πλίνθους και εσωτερική επίστρωση υδραυλικού κονιάματος (κουρασάνι). Η τοιχοποιία του κάστρου είναι χαρακτηριστική, με χρήση πέτρας από τον ποταμό Κρουσοβίτη και πλίνθων, δεμένα με ασβεστοκονίαμα. Εκτός των τειχών, οι επισκέπτες μπορούν να δουν το λαξευτό στον βράχο συγκρότημα ναών, που σήμερα αποτελεί τον ναό του Αγίου Δημητρίου. Το Βυζαντινό Κάστρο Σιδηροκάστρου, παρά τις φθορές του χρόνου, παραμένει ένας σιδερένιος φρουρός της ιστορίας, προσφέροντας μια μοναδική πανοραμική θέα στον τόπο που κάποτε προστάτευε.