Εικόνα Παναγίας Κανδύλας – Αρκαδίας

KANDYLAS1

Παραμένει βέβαια αναπάντητο το ερώτημα πώς η κώμη, η οποία προϋπήρχε της μονής, έλαβε αυτό το όνομα και απέβαλε το προηγούμενο που είχε. Ανεξαρτήτως της παράδοσης για τη μετακίνηση της εικόνας της Θεοτόκου από το Μισόκαμπο με τη λάμπουσα κάθε βράδυ κανδήλα, στον ίδιο χώρο από την αρχαιότητα λατρευόταν η Κονδυλεάτις Άρτεμις. Πιθανώς η εκτόπιση της λατρείας της Αρτέμιδος από την Παναγία να οδήγησε στην ασυνείδητη καθιέρωση της ονομασίας Κανδήλα, πρώτα για την κώμη και ύστερα για τη μονή.

Ο Ιωάννης Δάλκος θεωρεί πως το κτίσιμο του χωριού προήλθε ύστερα από την ίδρυση της μονής και η ονομασία του έχει σχέση με το θαύμα της εικόνας και τη μεταφορά της καντήλας της Παναγίας. Για τους περισσότερους, πάντως, η ονομασία Κανδήλα πρέπει να αποδοθεί σε παρετυμολογία της λέξης «κονδυλέα».Στην αρχαία Κονδυλέα υπήρχε ιερό άλσος και ναός όπου λατρευόταν η  Άρτεμις η Κονδυλεάτις.

Η Κονδυλέα βρισκόταν ένα αρχαίο στάδιο (180 μ. περίπου) έξω από την πόλη των Καφυών. Στην περιγραφή του ο Παυσανίας (Αρκαδικά, 23, 6-8) ιστορεί έναν δραματικό μύθο που άλλαξε το προσωνύμιο της λατρευόμενης θεότητας. Σύμφωνα με τον μύθο, μερικά παιδιά παίζοντας έδεσαν ένα σχοινί γύρω από το λαιμό του αγάλματος και φώναζαν «Η Άρτεμις κρεμάστηκε». Οι Καφυείς, ως τιμωρία για την ιεροσυλία της πράξης τους, τα λιθοβόλησαν και τα σκότωσαν. Όμως, κατάρα έπεσε πάνω στην πόλη τους και οι έγκυες απέβαλαν τα παιδιά που εγκυμονούσαν. Η Πυθία τις συμβούλεψε με χρησμό να θάψουν τα παιδιά και να τους προσφέρουν τιμές κάθε χρόνο. Από το χρησμό αυτό οι Καφυείς ονόμασαν τη θεά της Κονδυλέας «Άρτεμις Απαγχομένην».

Μια τέτοια παράδοση, η οποία είχε διατηρηθεί ως τον 2 αι., θα είχε δώσει στην Κονδυλέα έναν απόηχο φήμης. Δεν είναι λοιπόν απίθανο σε μια απόσταση 2-3 χλμ. να χρησιμοποιήθηκε το τοπωνύμιο μιας γειτονικής περιοχής και να διατηρήθηκε  μέσα σε λίγους αιώνες.

Παραμένει βέβαια αναπάντητο το ερώτημα πώς η κώμη, η οποία προϋπήρχε της μονής, έλαβε αυτό το όνομα και απέβαλε το προηγούμενο που είχε. Ανεξαρτήτως της παράδοσης για τη μετακίνηση της εικόνας της Θεοτόκου από το Μισόκαμπο με τη λάμπουσα κάθε βράδυ κανδήλα, στον ίδιο χώρο από την αρχαιότητα λατρευόταν η Κονδυλεάτις Άρτεμις. Πιθανώς η εκτόπιση της λατρείας της Αρτέμιδος από την Παναγία να οδήγησε στην ασυνείδητη καθιέρωση της ονομασίας Κανδήλα, πρώτα για την κώμη και ύστερα για τη μονή.

Ο Ιωάννης Δάλκος θεωρεί πως το κτίσιμο του χωριού προήλθε ύστερα από την ίδρυση της μονής και η ονομασία του έχει σχέση με το θαύμα της εικόνας και τη μεταφορά της καντήλας της Παναγίας. Για τους περισσότερους, πάντως, η ονομασία Κανδήλα πρέπει να αποδοθεί σε παρετυμολογία της λέξης «κονδυλέα».Στην αρχαία Κονδυλέα υπήρχε ιερό άλσος και ναός όπου λατρευόταν η  Άρτεμις η Κονδυλεάτις.

Η Κονδυλέα βρισκόταν ένα αρχαίο στάδιο (180 μ. περίπου) έξω από την πόλη των Καφυών. Στην περιγραφή του ο Παυσανίας (Αρκαδικά, 23, 6-8) ιστορεί έναν δραματικό μύθο που άλλαξε το προσωνύμιο της λατρευόμενης θεότητας. Σύμφωνα με τον μύθο, μερικά παιδιά παίζοντας έδεσαν ένα σχοινί γύρω από το λαιμό του αγάλματος και φώναζαν «Η Άρτεμις κρεμάστηκε». Οι Καφυείς, ως τιμωρία για την ιεροσυλία της πράξης τους, τα λιθοβόλησαν και τα σκότωσαν. Όμως, κατάρα έπεσε πάνω στην πόλη τους και οι έγκυες απέβαλαν τα παιδιά που εγκυμονούσαν. Η Πυθία τις συμβούλεψε με χρησμό να θάψουν τα παιδιά και να τους προσφέρουν τιμές κάθε χρόνο. Από το χρησμό αυτό οι Καφυείς ονόμασαν τη θεά της Κονδυλέας «Άρτεμις Απαγχομένην».

Μια τέτοια παράδοση, η οποία είχε διατηρηθεί ως τον 2 αι., θα είχε δώσει στην Κονδυλέα έναν απόηχο φήμης. Δεν είναι λοιπόν απίθανο σε μια απόσταση 2-3 χλμ. να χρησιμοποιήθηκε το τοπωνύμιο μιας γειτονικής περιοχής και να διατηρήθηκε  μέσα σε λίγους αιώνες.

Η μονή λόγω των καταστροφών που έχει υποστεί δεν σώζει πολλά από τα κειμήλια της μακραίωνης ιστορίας της. Ακέραια, ωστόσο, έχει απομείνει η μοναστηριακή καμπάνα, η οποία είναι κρεμασμένη στο προαύλιο και διατηρεί ως ένδειξη προέλευσής της το έτος 1713 (στα λατινικά «OPUS MARTINI PACININI MDCCXIII»). Επίσης, η εικόνα της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας θεωρείται έργο του ευαγγελιστή Λουκά και φυλάσσεται στο χώρο της μονής. Στο τέμπλο του καθολικού του μετοχιού του Αγίου Χαραλάμπους υπάρχει εικόνα του αγίου με την ένδειξη «δέησις του δούλου του Θεού Στάθη, Παναγιώτη και Τριανταφύλλου 1769».

KANDYLAS4 KANDYLAS3 KANDYLAS2 OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ΠΗΓΗ