Ιερά Μονή Παναγίας Μολυβδοσκέπαστης – Κόνιτσα Ιωαννίνα

MOLYBDOSKEPASTH7

Παρὰ τὴν ἀρχαιότητα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς καὶ τὴν μεγάλη δράση της, τὰ ἱστορικὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ ἔγγραφα, κώδικες, χρυσόβουλλα (ἔγγραφα αὐτοκρατόρων ποὺ ἐσφραγίζοντο μὲ χρυσῆ σφραγίδα) εἶναι ἐλάχιστα. Αὐτὸ δικαιολογεῖται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ἱερὰ Μονὴ ὑπέστη πάρα πολλὲς λεηλασίες καὶ καταστροφές.

Στὴν ἐξαφάνιση τῶν παλαιῶν κωδίκων, οἱ ὁποῖοι ἦταν γραμμένοι σὲ μεμβράνες, συνετέλεσε πολὺ καὶ ἡ ἀμάθεια ἀρκετῶν χριστιανῶν. Οἱ γέροντες τῶν 80-90 ἐτῶν, ἀρκετοί άπό τους ὁποίους ζοῦν ἀκόμη, διηγοῦνται, ὅτι κατὰ τὶς μαρτυρίες τῶν γονέων τους, φύλλα μεμβράνης ἀπὸ κώδικες τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τὰ ἔπαιρναν πολλοὶ καὶ τὰ ἔκαμαν ὑποδήματα.

Ἡ Ἱερὰ Μονὴ κατέχει δίπτυχο τοῦ ἔτους 1788. Εἶναι γραμμένο ἀπὸ τὸν ἱερέα Νικόλαο «ἐφημερεύοντος τοῦδε τοῦ καιροῦ». Ἡ ἀρχὴ τοῦ διπτύχου μὲ τὴν δική του σύνταξη και ὀρθογραφία ἔχει ὡς ἐξῆς:

«Ὁ παρόν Κόνδικας ὑπάρχει τῆς Ἱερᾶς Πατριαρχικῆς καί Βασιλικῆς Μονῆς τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου Μολυβδοσκεπάστης εἰς Πωγωνιανήν τυπομένος εἰς τόν παρόντα  παρόντα χρόνον τοῦ ἔτους 1788.

Ερισκόμενος γούμενος Κύρ ωάσαφ μοναχός το ερnμένου τους καί ξερευνόμενος πάντα τά ερά σκέβn το μοναστηριο νά εύρεθ κόνδικας προγεγραμένος πό τούς παλαιούς διά νά φανερώvn τούς κτίτωρας καί πάντας τούς φnερωθέντας πράγμα χρυσίον, τοι λλο έδυνήθησαν κάθε ες διά νά χουν τό μνnμόσυvον παντοτ(ει)νόν καί δέν ερέθnκεv…».

Ἐπειδή δὲν εὑρέθηκαν ἱστορικά ἔγγραφα, ὁ ἴδιος ὁ Ἱερεύς ἀντιγράφει εἰς τὰ δίπτυχα τὴν ἐπιγραφή τοῦ Καθολικοῦ, ἡ ὁποία καὶ σήμερα σώζεται πάνω ἀπό τήν πόρτα πού ὁδηγεῖ ἀπό τόν κυρίως Ναό εἰς τήν Λιτή. Ἡ ἐπιγραφή πού ἐγράφῃ τό 1522, εἶναι ἕνα σύντομο ἱστορικό τῆς Ἱεράς  Μονῆς. Ἔχει δέ ὡς ἐξῆς:

«ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΕΚ ΒΑΘΡΟΝ ΚΑI ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΘΗ Ο ΘΕΙΟΣ k ΠΑΝΣΕΠΤΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΔΕΣΠΥΝΗΣ ΥΜΩΝ ΘΚΟΥ (ΘΕΟΤΟΚΟΥ) ΔIΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ k ΕΞΟΔΟΥ ΤΟΥ ΕΥ – ΣΕΒΕΣΤΑΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΟΣ ΚΑI ΑΥΔΙΜΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΠΩΓΩΝΑΤΟΥ ΜΕΤΑ ΔΕ ΧΡΟΝΟΥ ΠΟΛΟΥ Ε…ΟΘΗ ΠΑΝΤΕΛΟΣ. ΚΑI ΑΝΕΚΕΝIΣΑΝ Α ΥΤΟ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ Ο ΚΟ- ΜΝΗΝΟΣ k ΜΕΓΑΣ ΔΟΥΚΑΣ Ο ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ ΚΑI ΠΑΛΙΝ ΗΛΘΕΝ ΕIΣ ΕΣΧΑΤΟΝ ΑΦΑΝΙΣΜΩΝ. ΚΑI ΑΝΕΚΑIΝIΣΕΝ ΚΑI ΕΖΩΓΡΑΦΥΣΑΝ ΑΥΤΩΝ ΟΙ ΤΙΜΙΟΤΑΤΟΙ ΜΠΩΓΩΝΙΑΝΙΤΑΙ ΕΝ ΕΤΕI Ζλ’ ΜΗΝI ΔΕΚΕΜΡΙΩ ΩΡΑ Ο ΘC (ΘΕΟΣ) ΤΙΝΟΣ ΕΣΤIΝ Ο ΚΟΠΟΣ».

Ἡ ἀνωτέρω ἐπιγραφὴ εἶναι τὸ σπουδαιότερο γραπτό, σχετικὸ μὲ τὴν ἱστορία τῆς Ἱερᾶς Μονῆς.

Τὸ περιεχόμενο τῆς ἐπιγραφῆς δέν εἶναι αὐθαίρετο. Ἐκφράζει τὴν ἱστορική ἀλήθεια γιὰ τὴν ἵδρυση καὶ ἀνακαίνιση τῆς Ἱερᾶς Μονῆς. Κάτω ἀπό τὴν παροῦσα ἐπιγραφή διακρίνεται ἄλλη ἐπίγραφή, στὸ περιεχόμενο τῆς ὁποίας βασίσθηκαν καὶ ἔγραψαν τήν ὑπάρχουσα ἐπιγραφή.

 

Κτίτωρ ὁ αὐτοκράτωρ Κωνσταντῖνος ὁ Πωγωνάτος

Ἡ ὑπάρχουσα ἐπιγραφή μᾶς λέγει ὅτι κτίτωρ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Μολυβδοσκεπάστου εἶναι ὁ Αὐτοκράτωρ τοῦ Βυζαντίου Κωνσταντῖνος Δ’ ὁ Πωγωνάτος, ὁ ὁποῖος βασίλευσε ἀπὸ τὸ 668 ἕως τὸ 685. Ἐπομένως ἡ Ἱ. Μονή ἔχει 1300 περίπου χρόνια ἱστορίας.

ΜαρτυρίεςἹστορικῶν

Ἐκτὸςἀπὸτὴνπαράδοσηἔχουμεκαὶτὶςμαρτυρίεςδιαφόρωνἱστορικῶν, οἱὁποῖοιἔγραψανμετὰἀπὸἔρευνα. ΟἱἱστορικοὶαὐτοὶἀναφέρουνὅτιΚτίτωρτῆςἹερᾶςΜονῆςΜολυβδοσκεπάστουεἶναιὁΚωνσταντῖνοςΔ’ ὁΠωγωνατος.

ὉἱστορικὸςΠ.  Ἀραβαντινὸςεἰςτὴν «ΧρονογραφίαἨπείρου» τόμοςΒ’ σελίδα 111, γράφεισχετικὰμὲτὴνἵδρυσητῆςἹερᾶςΜονῆςΜολυβδοσκεπάστου:

«Μολυβδοσκέπαστος. ἈξιολογώτατονκαὶπολυκτῆμονΜοναστήριοντῆςΠωγωνιανῆς, κτίσμαΚωνσταντίνουτοῦΠωγωνάτου, διατηρούμενονεἰσέτιεἰςἢνἀνηγέρθηκατάστασιν».

ὉἹστορικὸςΛαμπρίδηςεἰςτὰ «HπειρωτικὰΜελετήματα – Πωγωνησιακά» σελ. 10, γράφειδιὰτὴνἈρχιεπισκοπὴκαὶτὴνἹερὰΜονή:

«… ΦαίνεταιὅτιἈρχιεπισκοπικὸςἢνθρόνοςοὗτοςἀπἄρχης, συνέστηδὲὑπὸτοῦΠωγωνότουἐντῇπαραὐτοῦἱδρυθείσηΣταυροπηγιακὴΜονὴπαρὰτὴνΔιπαλίτσαν, ἐπεξέτεινεδὲτὰὅριααὐτοῦ, ἈνδρόνικοςΓ’, ἀνακαινίσαςκαὶτὴνΜονὴνΜολυβδοσκεπόστου».

ὉΓόγαρης, εἰςτὴνἐφημερίδα «ΦωνὴἨπείρου», φύλλον 48 τῆς 13ηςΑὐγούστου 1893, γράφει:

«ΜονὴΜολυβδοσκεπάστουἐκτίσθηὑπὸΚωνσταντίνουΠωγωνάτουκαὶἐν, ὡςἀναφέρεταιὑπὸτῶνἹστορικῶν, ὑπάρχειτάφοςτῆςἡγεμονόπαιδοςΚάλλιως, θυγατρὸςτοῦτότεἡγεμόνοςτοῦΔελβίνου, ἥνὀπαδόςτιςτοῦἀρνησιθρήσκουἸσαὴμΚαραμουράτηςἥρπασεκαὶἐνυμφεύθη».

Προσωνυμία «Μολυβδοσκέπαστος»

ὉΓονιὸςγράφειεἰςτὴνἐφημερίδα «Νεολόγος» τῆςΚωνσταντινουπόλεως, φύλλον 1831 τοῦἔτους 1875, γιὰτὴνἴδρυσητῆςἹερᾶςΜονῆς, ἀλλὰκαὶγιὰτὴνὀνομασίατὰἐξῆς:

«εὐσεβὴςΑὐτοκράτωρΚωνσταντῖνοςΠωγωνάτος, ζήλῳθείῳἐμφορούμενος, ἱδρύσατοἐνΔιπαλίτσῃ, πρωτευούσηἐνἐκείνῃτῇἐποχῇ, ἹερὰνΜονὴνμεγαλοπρεπεστάτηνκατὰτὴνΒυζαντινὴνἀρχιτεκτονικήν, ἐπὀνόματίτῆςΚοιμήσεωςτῆςὙπεραγίαςἡμῶνΘεοτόκου, ἐστεγασμένηνδιὰμολύβδου. ἘκδὲτῆςστέγηςαὐτῆςἔσχεκαὶτὸἐπώνυμονΜολυβδοσκέπαστος, ὡςκαὶπάλαιἐπὶτῆςεἰδωλολατρείαςναὸςτῆςἈθηνᾶςἐνΣπάρτῃΧαλκίοικος, ὡςἐκτοῦχαλκοῦἱδρυμένος, ἔσωθενδὲκαθωραϊσμένηνβασιλικότατα·σώζεταιδὲκαὶνῦν, εἰςἢνἀνηγέρθηκατάστασινπλὴντοῦμολύβδου, ὅστιςὑπεξηρέθηκατὰκαιρούς, ἕνεκατῶνδεινῶνκαὶχαλεπῶνἐκεῖπεριστάσεων»

Λέγεται λοιπὸν ἡ Ἱερὰ Μονὴ Μολυβδοσκέπαστος, διότι ὁλόκληρος ἡ στέγη τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ ἦταν σκεπασμένη μὲ πλάκες μολυβιοῦ. Τὸ μολύβι κατὰ τὴν παράδοση τὸ πῆραν οἱ Τοῦρκοι γιὰ νὰ τὸ κάνουν βόλια καὶ ἔμεινε ἔκτοτε ἡ ὀνομασία χωρὶς σήμερα νὰ εἶναι σκεπασμένη μὲ μολύβι.

ἈνακαινίσειςτῆςἹερᾶςΜονῆς

ἩἐπιγραφήμᾶςλέγειεἰςτὴνσυνέχειαὅτιἡἹερὰΜονὴἀνακαινίσθηκεγιὰπρώτηφορὰἀπὸτὸνἈνδρόνικοτὸνΚομνηνό, τὸνΜέγαΔούκακαὶΠαλαιολόγοκαὶγιὰδεύτερηφορὰἀπὸτοὺςκατοίκουςτῆςΠωγωνιανῆςτὸἔτος 1522. «Ἀνακαίνισαν καὶ ἔζωγραφισαν αὐτὸν οἱ τιμιώτατοι Μπωγωνιανῖται ἐν ἔτει Ζλ= 1522».

Ἡ Ἱερὰ Μονή Μολυβδοσκεπάστου, πανηγυρίζει στὶς 15 Αὐγούστου, Ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Ἀπὸ τὸ ἀπόγευμα τῆς 14ης Αυγούστου μέχρι καὶ τὸ ξημέρωμα τῆς 15ης Αὐγούστου, τελεῖται Ἱερά Ἀγρυπνία, προεξάρχοντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανῆς καὶ Κονίτσης, στὴν ὁποία συμμετέχουν πλήθη πιστῶν ποὺ συρρέουν ἀπὸ διάφορα μέρη τῆς Ἑλλάδος ἀλλά καί τῆς Βορείου Ἠπείρου.

ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ

Ἀρχιμ.  π. Θεόδωρος Διαμάντης

Ἱερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Μολυβδοσκεπάστου

MOLYBDOSKEPASTH6 MOLYBDOSKEPASTH5 MOLYBDOSKEPASTH4 MOLYBDOSKEPASTH3 MOLYBDOSKEPASTH2 MOLYBDOSKEPASTH1

ΠΗΓΗ

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

http://imdpk.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=46&Itemid=58

ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ